Limfadenit
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 126-b. — ziyouz.com
Limfadenit (limfa va yun. aden — bez) — limfa tugunlarining yalliğlanişi. Limfa tugunlariga yalliglaniş paydo qiluvçi mikroblar va ularning zahari tuşganda şular asorati, ya'ni ikkilamçi kasallik sifatida röy beradi. Kasallikning qözğatuvçisiga va yalliglaniş xarakteriga köra, L.ning nomaxsus (odatdagi yiringli infeksiya) va sil, zaxm va b. yuqumli kasalliklarda kuzatiladigan maxsus xillari, şuningdek, keçişiga qarab ötkir va surunkali L. farq qilinadi. Köproq böyin, qöltiq va çov sohasi limfa tugunlari yalliğlanadi. Ötkir L .da limfa tugunlari kattalaşadi, şişadi, paypaslab körilganda oğriydi, bemorning umumiy ahvoli aytarli özgarmasligi mumkin. Kasallik avj olganda bemorning t-rasi kötariladi, boşi oğriydi, madori quriydi, şişgan limfa tuguni ustidagi teri qizaradi va h.k. Ötkir L. ötkazib yuborilgan hollarda surunkali tuye oladi, bunda limfa tugunlari kattalaşib, ziçlaşadi, faoliyati susayadi. L. oğir asoratlarga sabab bölişi mumkin, şuning uçun darhol vraçga murojaat qilib, davolaş zarur. Spetsifik L.da unga sab. ab bölgan (sil, zaxm va b.) kasallik davolanadi. Şuningdek, antibiotiklar va fizioterapevtik muolajalar buyuriladi, yiringli yalliğlaniş bölganda jarroxlik usuli qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛИМФАДЕНИТ (лимфа ва юн. aden — без) — лимфа тугунларининг яллиғланиши. Лимфа тугунларига яллигланиш пайдо қилувчи микроблар ва уларнинг заҳари тушганда шулар асорати, яъни иккиламчи касаллик сифатида рўй беради. Касалликнинг қўзғатувчисига ва яллигланиш характерига кўра, Л.нинг номахсус (одатдаги йирингли инфекция) ва сил, захм ва б. юқумли касалликларда кузатиладиган махсус хиллари, шунингдек, кечишига қараб ўткир ва сурункали Л. фарқ қилинади. Кўпроқ бўйин, қўлтиқ ва чов соҳаси лимфа тугунлари яллиғланади. Ўткир Л .да лимфа тугунлари катталашади, шишади, пайпаслаб кўрилганда оғрийди, беморнинг умумий аҳволи айтарли ўзгармаслиги мумкин. Касаллик авж олганда беморнинг т-раси кўтарилади, боши оғрийди, мадори қурийди, шишган лимфа тугуни устидаги тери қизаради ва ҳ.к. Ўткир Л. ўтказиб юборилган ҳолларда сурункали туе олади, бунда лимфа тугунлари катталашиб, зичлашади, фаолияти сусаяди. Л. оғир асоратларга сабаб бўлиши мумкин, шунинг учун дарҳол врачга мурожаат қилиб, даволаш зарур. Специфик Л.да унга саб. аб бўлган (сил, захм ва б.) касаллик даволанади. Шунингдек, антибиотиклар ва физиотерапевтик муолажалар буюрилади, йирингли яллиғланиш бўлганда жаррохлик усули қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.