Limonötlar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 124-b. — ziyouz.com
Limonötlar LIMONÖTLAR, limonnik (Schisandra) — magnoliyadoşlar oilasiga mansub ösimliklar turkumi. Ikki uyli, çirmaşib usadi. 14 turi bor. Şarqiy Osiyo toğ örmonlaria uçraydi. Bargi qizil, çöziq tuxumsimon, ötkir uçli, çeti kungurali, bandli, ketma-ket joylaşgan. Guli bir jinsli, oq yoki puşti, xuşböy. Mevasi 1 — 2 uruğli, dumaloq, kizil, ziç şingilga töplangan, limon mazasi va hidi bor. Mevasi va uruği tarkibida limon, olma va b. organik kislotalar, uglevodorodlar, vitamin S, efir moylari va b. böladi. L. (nastoykasi va poroşogi) aqliy va jismoniy çarçaganda, mehnat qiliş va köriş qobiliyati susayganda markaziy nerv sistemasi faoliyatini kuçaytiruvçi, organizm tonusini kötaruvçi, şuningdek, yurak-tomir sistemasi va nafasni yax-şilovçi vosita sifatida işlatiladi. Xitoy L. ekiladi. L. asosan, uruğidan köpaytiriladi, uruği bahorda yoki kuzda pitomniklarga ekiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛИМОНЎТЛАР, лимонник (Schisandra) — магнолиядошлар оиласига мансуб ўсимликлар туркуми. Икки уйли, чирмашиб усади. 14 тури бор. Шарқий Осиё тоғ ўрмонлариа учрайди. Барги қизил, чўзиқ тухумсимон, ўткир учли, чети кунгурали, бандли, кетма-кет жойлашган. Гули бир жинсли, оқ ёки пушти, хушбўй. Меваси 1 — 2 уруғли, думалоқ, кизил, зич шингилга тўпланган, лимон мазаси ва ҳиди бор. Меваси ва уруғи таркибида лимон, олма ва б. органик кислоталар, углеводородлар, витамин С, эфир мойлари ва б. бўлади. Л. (настойкаси ва порошоги) ақлий ва жисмоний чарчаганда, меҳнат қилиш ва кўриш қобилияти сусайганда марказий нерв системаси фаолиятини кучайтирувчи, организм тонусини кўтарувчи, шунингдек, юрак-томир системаси ва нафасни ях-шиловчи восита сифатида ишлатилади. Хитой Л. экилади. Л. асосан, уруғидан кўпайтирилади, уруғи баҳорда ёки кузда питомникларга экилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.