Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Lingvistik atlaslar

    Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 127–128-b. — ziyouz.com

    Lingvistik atlaslar LINGVISTIK ATLASLAR, dialektologik atlaslar — maxsus dastur- söroqlik asosida tayyorlangan, ma'lum bir yoki bir neça özaro yaqin tillarga xos dialektal xususiyatlarning hududiy tarqaliş çegarasini aks ettiradigan dialektologik xaritalarning albom şaklida tartibga solingan töplami. L. a. tuziş işlari ma'lum tilning asosiy dialektik xususiyatlari oldindan ma'lum bölgandan söng boşlanişi mumkin. Material tuplaşga muljallangan dastur-söroklikning xususiyati, materialni töplaş va yozib oliş usuli, xaritalaştiriş tartibi atlas tuzuvçilarning maqsadi, iş hajmi, mavjud imkoniyatlariga karab belgilanadi. Dastur tilning barça sathlarini yoki ulardan birini — leksika yoki fonetikani — qamrab olişi mumkin. U yoki bu til hodisa-sini aniqlaşga qaratilgan savollar mikdori 40—50 tadan bir neça mingtagaça buladi. L. a. tuziş har bir milliy til dialektologiyasining rivojlanişidagi muhim bosqiç bölib, u tilni lingvistik geografiya usuli b-n örganiş uçun asos vazifasini bajaradi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЛИНГВИСТИК АТЛАСЛАР, диалектологик атласлар — махсус дастур- сўроқлик асосида тайёрланган, маълум бир ёки бир неча ўзаро яқин тилларга хос диалектал хусусиятларнинг ҳудудий тарқалиш чегарасини акс эттирадиган диалектологик хариталарнинг альбом шаклида тартибга солинган тўплами. Л. а. тузиш ишлари маълум тилнинг асосий диалектик хусусиятлари олдиндан маълум бўлгандан сўнг бошланиши мумкин. Материал туплашга мулжалланган дастур-сўрокликнинг хусусияти, материални тўплаш ва ёзиб олиш усули, хариталаштириш тартиби атлас тузувчиларнинг мақсади, иш ҳажми, мавжуд имкониятларига караб белгиланади. Дастур тилнинг барча сатҳларини ёки улардан бирини — лексика ёки фонетикани — қамраб олиши мумкин. У ёки бу тил ҳодиса-сини аниқлашга қаратилган саволлар микдори 40—50 тадан бир неча мингтагача булади. Л. а. тузиш ҳар бир миллий тил диалектологиясининг ривожланишидаги муҳим босқич бўлиб, у тилни лингвистик география усули б-н ўрганиш учун асос вазифасини бажаради.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.