«Lison ut-tayr»
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 141-b. — ziyouz.com
«Lison ut-tayr» (arab. — «Quşlar tili») — Alişer Navoiynknt dostoni, özbek mumtoz adabiyoti va özbek adabiy tilining muhim yodgorliklaridan. 1498—99 y.da fors şoiri Farididdin Attornnt «Mantiq ut-tayr» asari ta'sirida yozilgan. Asar syujeti va boş ğoya xususida Attorga izdoşlik qilgan. «L.ut-t.» falsafiy doston bölib, şoir unda majoziy obrazlar, qahramonlarning sarguzaştlari orqali tasavvufiy ğoyalarini ifodalagan. Navoiy asarda Xudo taşqarida emas, sening özingda, degan fikrni olga suradi. Şu yösinda insonni uluğlaydi, uning kamolotga erişiş yölini yuksak şe'riy mahorat b-n bayon etadi.
«L.ut-t.» 3598 baytdan (176 kiçik bobdan) iborat bölib, aruz vaznining ramali musaddasi maqsur (foilotun — foilotun — foilon) vaznida yozilgan. Asardagi boblar alohida epizodlardan, savol-javoblardan, kiçik hajmli hikoya va masallardan taşkil topgan. Asardagi hikoyalarda Navoiy buyuk hikoyanavis sifatida közga taşlanadi. «L. ut-t.» Alişer Navoiyning 20 jildli Mukammal asarlar töplami 12-j. (T., 1996)dan örin olgan.
Ad.: Şaripov Ş., Alişer Navoiy «Lison ut-tayr» dostonining genezisi va ğoyaviy-badiiy xususiyatlari, T., 1982; Sultonmurod O., Naqşband va Navoiy, T., 1996.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
«ЛИСОН УТ-ТАЙР» (араб. — «Қушлар тили») — Алишер Навоийнкнт достони, ўзбек мумтоз адабиёти ва ўзбек адабий тилининг муҳим ёдгорликларидан. 1498—99 й.да форс шоири Фаридиддин Атторннт «Мантиқ ут-тайр» асари таъсирида ёзилган. Асар сюжети ва бош ғоя хусусида Атторга издошлик қилган. «Л.ут-т.» фалсафий достон бўлиб, шоир унда мажозий образлар, қаҳрамонларнинг саргузаштлари орқали тасаввуфий ғояларини ифодалаган. Навоий асарда Худо ташқарида эмас, сенинг ўзингда, деган фикрни олга суради. Шу йўсинда инсонни улуғлайди, унинг камолотга эришиш йўлини юксак шеърий маҳорат б-н баён этади.
«Л.ут-т.» 3598 байтдан (176 кичик бобдан) иборат бўлиб, аруз вазнининг рамали мусаддаси мақсур (фоилотун — фоилотун — фоилон) вазнида ёзилган. Асардаги боблар алоҳида эпизодлардан, савол-жавоблардан, кичик ҳажмли ҳикоя ва масаллардан ташкил топган. Асардаги ҳикояларда Навоий буюк ҳикоянавис сифатида кўзга ташланади. «Л. ут-т.» Алишер Навоийнинг 20 жилдли Мукаммал асарлар тўплами 12-ж. (Т., 1996)дан ўрин олган.
Ад.: Шарипов Ш., Алишер Навоий «Лисон ут-тайр» достонининг генезиси ва ғоявий-бадиий хусусиятлари, Т., 1982; Султонмурод О., Нақшбанд ва Навоий, Т., 1996.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.