Litoral yotqiziqlar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 157-b. — ziyouz.com
Litoral yotqiziqlar - dengiz yoki okean suvining kötariliş-qaytiş zonasining yotqiziqpari (litorallar). Tarkibi böyiça xilma-xil: turli darajadagi tabiiy silliklangan valunlar, şağal, qum, balçiqli çökindilar, ba'zida organik qoldiklarning katta miqsori borligi kuzatiladi. Hoz. L.yo. faqatgina tor zona çegarasida uçraydi. Qadimgi L.yo. qirğoqçiziklarining siljişi natijasida şakllangan. Dengiz transgressiyalari vaqtida L.yo. dengiz yotqiziqlarining boşqa tiplari ostida kömilib qolgan. Turli genezisdagi nisbatan qad. jinslarning keskin yuvilgan yuzasiga çökkan holda kesimlarda quruqlik yotqiziqlarida yaxşi saqlanadi. L.yo. b-n dengiz va okean sohillari soçmalari (monatsit, kassiterit va b.) ham boğliq.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛИТОРАЛ ЁТҚИЗИҚЛАР - денгиз ёки океан сувининг кўтарилиш-қайтиш зонасининг ётқизиқпари (литораллар). Таркиби бўйича хилма-хил: турли даражадаги табиий силликланган валунлар, шағал, қум, балчиқли чўкиндилар, баъзида органик қолдикларнинг катта миқцори борлиги кузатилади. Ҳоз. Л.ё. фақатгина тор зона чегарасида учрайди. Қадимги Л.ё. қирғоқчизикларининг силжиши натижасида шаклланган. Денгиз трансгрессиялари вақтида Л.ё. денгиз ётқизиқларининг бошқа типлари остида кўмилиб қолган. Турли генезисдаги нисбатан қад. жинсларнинг кескин ювилган юзасига чўккан ҳолда кесимларда қуруқлик ётқизиқларида яхши сақланади. Л.ё. б-н денгиз ва океан соҳиллари сочмалари (монацит, касситерит ва б.) ҳам боғлиқ.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.