Lizotsim
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 118-b. — ziyouz.com
Lizotsim (liz...va yun. zyme — xamirturuş), muramidaza — gidrolazalar sinfiga mansub ferment, bakteriya hujayralari pardasini yemiradi. Mukopolisaxaridlarda N - atsetilmuramin kislota, R - glyukozid boğini va N-atsetilglyukozaminning parçalanişini katalizlaydi. L.odam va hayvonlar organizmining köpgina töqima va suyuqliklari (köz yoşi, balğam, sölak, taloq, jigar, şilliq qavatlar), şuningdek, ayrim ösimliklar, bakteriyalar va faglarda topilgan; tovuq tuxumi oqsilida ayniqsa köp. Tu-xum oqsili L.i töliq örganilgan, u 129 aminokislota qoldiğidan iborat, mol.m. 14.000 ga yaqin L. odam va hay-vonlar organizmining taşqi muhit b-n aloqa böladigan joylari (köz, bu-run-yutqin va b.)da bakteriyaga qarşi tösiq (baryer) hosil qiladi. L. preparati köz, burun-halqum kasalliklarini davolaşda, yarada, kuyganda, akuşerlik amaliyotida, şuningdek, oziq-ovqat sanoatida va b.da işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛИЗОЦИМ (лиз...ва юн. zyme — хамиртуруш), мурамидаза — гидролазалар синфига мансуб фермент, бактерия ҳужайралари пардасини емиради. Мукополисахаридларда N - ацетилмурамин кислота, Р - глюкозид боғини ва N-ацетилглюкозаминнинг парчаланишини катализлайди. Л.одам ва ҳайвонлар организмининг кўпгина тўқима ва суюқликлари (кўз ёши, балғам, сўлак, талоқ, жигар, шиллиқ қаватлар), шунингдек, айрим ўсимликлар, бактериялар ва фагларда топилган; товуқ тухуми оқсилида айниқса кўп. Ту-хум оқсили Л.и тўлиқ ўрганилган, у 129 аминокислота қолдиғидан иборат, мол.м. 14.000 га яқин Л. одам ва ҳай-вонлар организмининг ташқи муҳит б-н алоқа бўладиган жойлари (кўз, бу-рун-ютқин ва б.)да бактерияга қарши тўсиқ (барьер) ҳосил қилади. Л. препарати кўз, бурун-ҳалқум касалликларини даволашда, ярада, куйганда, акушерлик амалиётида, шунингдек, озиқ-овқат саноатида ва б.да ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.