Lobnor
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 164-b. — ziyouz.com
Lobnor LOBNOR, Qoraqöşun — Xitoyning ğarbiy qismidagi oqmas köl. Tarim tekisligining şarqida, 780 m balandlikda joylaşgan. Kölga Könçi-daryo va Tarim daryolari quyiladi. Ulardan keladigan suvning miqdoriga qarab L. ning örni, maydoni va şörligi özgarib turadi. Suv köpayganda mayd. 3 ming km2 (9— 10-a.larda 14 ming km2 ga yetgan), uz. 100 km, örtaça çuq. 1 m. Kölning sohillari şörxok va botqoqlaşgan. Noyab.dan martgaça köp qismi tubigaça muzlaydi. Ba'zi yillari Tarim daryosi jan.ga burilib, Çerçen daryosi b-n qöşiladi va L.dan 100—150 km jan.-ğarbdagi Qoraqöşun köliga quyiladi. Bunday vaqtlarda L. qurib qoladi. L.ni örganiş Markaziy Osiyodagi özani va örni vaqt-vaqti b-n siljib turuvçi daryo va köllar muammosini hal qilişda muhim ahamiyatga ega bölgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛОБНОР, Қорақўшун — Хитойнинг ғарбий қисмидаги оқмас кўл. Тарим текислигининг шарқида, 780 м баландликда жойлашган. Кўлга Кўнчи-дарё ва Тарим дарёлари қуйилади. Улардан келадиган сувнинг миқдорига қараб Л. нинг ўрни, майдони ва шўрлиги ўзгариб туради. Сув кўпайганда майд. 3 минг км2 (9— 10-а.ларда 14 минг км2 га етган), уз. 100 км, ўртача чуқ. 1 м. Кўлнинг соҳиллари шўрхок ва ботқоқлашган. Нояб.дан мартгача кўп қисми тубигача музлайди. Баъзи йиллари Тарим дарёси жан.га бурилиб, Черчен дарёси б-н қўшилади ва Л.дан 100—150 км жан.-ғарбдаги Қорақўшун кўлига қуйилади. Бундай вақтларда Л. қуриб қолади. Л.ни ўрганиш Марказий Осиёдаги ўзани ва ўрни вақт-вақти б-н силжиб турувчи дарё ва кўллар муаммосини ҳал қилишда муҳим аҳамиятга эга бўлган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.