Lojuvard
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 169-b. — ziyouz.com
Lojuvard (fors. — moviy), lazurit, lyapis-lazur — mineral. Kimyoviy tarkibi (Na,Ca)g[Al SiOJ6(SO4, C1,S)2. Kub singoniyada kristallanadi. Asosan, töq kök, binafşa va kökimtir-yaşil yaxlit, ziç tusdagi mayda donador massalar körinişida, ba'zida kristallar holida uçraydi. Qattiqligi 5,5—6,0. Ziçligi 2,3—2,4 g/sm3. Yaltirokligi şişasimon. Xlorid kislotada parçalanadi. Kontakt metamorfli ohaktoşlarda işqorli va kamroq otilib çiqqan nordon toğ jinslari va ularning pegmatitlariga yaqin joylarda vujudga keladi. Köp hollarda flogopit, gumit va forsterit b-n birga uçraydi.
Eng yirik konlari Afğoniston (Badaxşon), Tojikiston va Rossiyada (Baykal böyida). Qimmatbaho bezak toş sifatida işlatiladi, undan moviy rangdagi badiiy böyoqlar ham olinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛОЖУВАРД (форс. — мовий), лазурит, ляпис-лазурь — минерал. Кимёвий таркиби (Na,Ca)g[Al SiOJ6(SO4, C1,S)2. Куб сингонияда кристалланади. Асосан, тўқ кўк, бинафша ва кўкимтир-яшил яхлит, зич тусдаги майда донадор массалар кўринишида, баъзида кристаллар ҳолида учрайди. Қаттиқлиги 5,5—6,0. Зичлиги 2,3—2,4 г/см3. Ялтироклиги шишасимон. Хлорид кислотада парчаланади. Контакт метаморфли оҳактошларда ишқорли ва камроқ отилиб чиққан нордон тоғ жинслари ва уларнинг пегматитларига яқин жойларда вужудга келади. Кўп ҳолларда флогопит, гумит ва форстерит б-н бирга учрайди.
Энг йирик конлари Афғонистон (Бадахшон), Тожикистон ва Россияда (Байкал бўйида). Қимматбаҳо безак тош сифатида ишлатилади, ундан мовий рангдаги бадиий бўёқлар ҳам олинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.