Lolaqizğaldoq
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 177-b. — ziyouz.com
Lolaqizğaldoq (Papaver pavoninum Schrenk) — köknordoşlar oilasiga mansub bir yillik öt. Böyi 10— 40 sm. Poyasi dağal tuklar b-n qoplangan, tub barglari uzun bandli, poyadagilari bandsiz. Barg plastinkasi ikki karra patsimon qirqilgan. Gullari yirik, gultojbarglari qizil, tubida yoysimon qora doği bor. Mevasi dağal tuklar b-n qoplangan, dumaloq kösak. Apr.da gullaydi, mayning oxirida mevalaydi, iyunda quriydi. L. çöllar, adirlar, boğlar, yöl yoqalari va bahorgi ekinlar orasida köp uçraydi. Poyasi, bargi va gullarida 0,1% alkaloid bor. Gultojbarglarining suvi xalq tabobatida oftob urgan bolalarga içiriladi, şuningdek, oğrigan közni yuviş uçun işlatiladi. L.ni mollar yemaydi, piçanga aralaşsa (ayniqsa, gullaganda) çorva mollarini zaxarlaşi mumkin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛОЛАҚИЗҒАЛДОҚ (Papaver pavoninum Schrenk) — кўкнордошлар оиласига мансуб бир йиллик ўт. Бўйи 10— 40 см. Пояси дағал туклар б-н қопланган, туб барглари узун бандли, поядагилари бандсиз. Барг пластинкаси икки карра патсимон қирқилган. Гуллари йирик, гултожбарглари қизил, тубида ёйсимон қора доғи бор. Меваси дағал туклар б-н қопланган, думалоқ кўсак. Апр.да гуллайди, майнинг охирида мевалайди, июнда қурийди. Л. чўллар, адирлар, боғлар, йўл ёқалари ва баҳорги экинлар орасида кўп учрайди. Пояси, барги ва гулларида 0,1% алкалоид бор. Гултожбаргларининг суви халқ табобатида офтоб урган болаларга ичирилади, шунингдек, оғриган кўзни ювиш учун ишлатилади. Л.ни моллар емайди, пичанга аралашса (айниқса, гуллаганда) чорва молларини захарлаши мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.