Losossimonlar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 184-b. — ziyouz.com
Losossimonlar (Salmonidae) - seldsimonlar turkumiga mansub ötkinçi va çuçuk suv baliklari oilasi. Orqa suzgiçida 17 tagaça nurlari böladi. Tuxum yöllari yaxşi rivojlanmagan, yetilgan uvildiriği tana böşliğiga tuşadi. Tinç okean lososlari (keta, bukri baliq, nerka, sima) va haqiqiy lososlar (segma, kumja, şixan va b.) mavjud. L. fakat çuçuk suvlarda köpayadi (ötkinçi L. uvildiriq taşlaş uçun daryolarga ötadi). Uvildiriq taşlaş davrida L.ning taşqi körinişi (ayniqsa, erkaklarida) keskin özgaradi. Tinç okean lososi, bukri baliq va ba'zan L. hayoti davomida bir marta uvildiriq taşlab xalok böladi. Puşti unça köp bölmaydi. Köpçilik L. turi qumli, maydatoşli va toşli sayoz suvlarga uvildiriq taşlaydi. Bir qança ötkinçi turlari pakana formalarni hosil qiladi. L. ovlanadi. 11 turi va kenja turlari Xalqaro Qizil kitobga kiritilgan. Örta Osiyo, jumladan, Özbekiston suv havzalarida orol lososi, ya'ni kumja va amudaryo gulmoyi kenja turlari uçraydi (keyingi ma'lumotlarga qaraganda, orol lososi qirilib yöq bölib ketgan).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛОСОССИМОНЛАР (Salmonidae) - сельдсимонлар туркумига мансуб ўткинчи ва чучук сув баликлари оиласи. Орқа сузгичида 17 тагача нурлари бўлади. Тухум йўллари яхши ривожланмаган, етилган увилдириғи тана бўшлиғига тушади. Тинч океан лосослари (кета, букри балиқ, нерка, сима) ва ҳақиқий лосослар (сегма, кумжа, шихан ва б.) мавжуд. Л. факат чучук сувларда кўпаяди (ўткинчи Л. увилдириқ ташлаш учун дарёларга ўтади). Увилдириқ ташлаш даврида Л.нинг ташқи кўриниши (айниқса, эркакларида) кескин ўзгаради. Тинч океан лососи, букри балиқ ва баъзан Л. ҳаёти давомида бир марта увилдириқ ташлаб халок бўлади. Пушти унча кўп бўлмайди. Кўпчилик Л. тури қумли, майдатошли ва тошли саёз сувларга увилдириқ ташлайди. Бир қанча ўткинчи турлари пакана формаларни ҳосил қилади. Л. овланади. 11 тури ва кенжа турлари Халқаро Қизил китобга киритилган. Ўрта Осиё, жумладан, Ўзбекистон сув ҳавзаларида орол лососи, яъни кумжа ва амударё гулмойи кенжа турлари учрайди (кейинги маълумотларга қараганда, орол лососи қирилиб йўқ бўлиб кетган).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.