Loyan
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 190-b. — ziyouz.com
Loyan — Xitoyning markaziy qismidagi şahar, Loxe daryosi sohilida, Xenan provinsiyasida. Aholisi 1,5 mln. kişidan ziyod. Transport yöllarining muxim tuguni. Traktorlar, konçilik jihozlari va şarikli podşipniklar işlab çiqaruvçi yirik markaz. Quriliş sanoati rivojlangan. Şuningdek, yoğoçsozlik, oziq-ovqat, ip gazlama sanoati korxonalari bor. L. yaqinida toşkömir va temir rudasi qazib olinadi.
Şaharga mil. av. 1108 y.da asos solingan. Dastlab Loi deb atalgan. Çoju (mil. av. 770—516 y.lar), Sönggi Xan (mil. av. 25—220), Ğarbiy Szin (265— 316), Şim. Veey (386-534), Sunggi Tan (10-a.) kabi bir qança Xitoy sulolalari davlatining poytaxti bölgan. Barça davrlarga oid tarixiy va badiiy yodgorliklar: şahar devorlari, saroylar, ibodatxonalar, imperatorlar maqbaralari saqpangan. Xitoyda dastlabki budda ibodatxonalaridan biri bölgan şahar çekkasidagi Baymasi ibodatxonasi (mil. av. 68 y.da qurilgan) va Lunmun gor ibodatxonasi (5—9-a.lar), ayniqsa, maşhur. 1958 y.da L. yaqinida Guan Yuya ibodatxonasida temirdan yasalgan buyumlar, jez idişlar, oynalar, qurollar köplab töplangan muzey oçilgan. Issiqlik elektr st-yasi qurilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛОЯН — Хитойнинг марказий қисмидаги шаҳар, Лохэ дарёси соҳилида, Хэнань провинциясида. Аҳолиси 1,5 млн. кишидан зиёд. Транспорт йўлларининг мухим тугуни. Тракторлар, кончилик жиҳозлари ва шарикли подшипниклар ишлаб чиқарувчи йирик марказ. Қурилиш саноати ривожланган. Шунингдек, ёғочсозлик, озиқ-овқат, ип газлама саноати корхоналари бор. Л. яқинида тошкўмир ва темир рудаси қазиб олинади.
Шаҳарга мил. ав. 1108 й.да асос солинган. Дастлаб Лои деб аталган. Чожу (мил. ав. 770—516 й.лар), Сўнгги Хань (мил. ав. 25—220), Ғарбий Цзинь (265— 316), Шим. Веэй (386-534), Сунгги Тан (10-а.) каби бир қанча Хитой сулолалари давлатининг пойтахти бўлган. Барча даврларга оид тарихий ва бадиий ёдгорликлар: шаҳар деворлари, саройлар, ибодатхоналар, императорлар мақбаралари сақпанган. Хитойда дастлабки будда ибодатхоналаридан бири бўлган шаҳар чеккасидаги Баймаси ибодатхонаси (мил. ав. 68 й.да қурилган) ва Лунмунь гор ибодатхонаси (5—9-а.лар), айниқса, машҳур. 1958 й.да Л. яқинида Гуань Юя ибодатхонасида темирдан ясалган буюмлар, жез идишлар, ойналар, қуроллар кўплаб тўпланган музей очилган. Иссиқлик электр ст-яси қурилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.