Luanda
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 192-b. — ziyouz.com
Luanda — Angola poytaxti. Mamlakatning siyosiy, iqtisodiy va madaniy markazi. Luanda provinsiyasining ma'muriy markazi. Atlantika okeani sohilida, Kvanza daryosi quyilişi yaqinida joylaşgan. Aholisi 2 mln. kişidan ziyod (1990-y.lar oxirlari). Iqlimi tropik, sernam iqlim, apr. oyidagi eng yuqori t-ra 33°, iyuldagi eng past t-ra 16,5°; yiliga 250—500 mm yoğin yoğadi, Transport yöllari tuguni. Yirik port (çetga neft va neft mahsulotlari çikariladi; yillik yuk ortib-tuşiriş qariyb 3 mln. t). Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega.
Mamlakatdagi işlab beruvçi sanoat mahsulotining 50% dan ortiği L.da işlab çiqariladi. Neftni qayta işlaş, kimyo, rezina-texnika, töqimaçilik, oziq-ovqat, tayyor qismlardan avtomobil yiğiş asosiy sanoat tar-moqlari hisoblanadi. L. yaqinidan neft olinadi. Un-t, kutubxonalar, Angola va Dundu muzeylari bor. Şaharga 1575 y.da portugallar tomonidan asos solingan. 16-a. oxirlaridan L. Portugaliyaning Angoladagi mustamlakasining ma'muriy markazi va muhim bazasi bölgan. 18— 19-a. larda qul savdosining yirik markazi hisoblangan. Mustamlakaçilik davri (17 — 18-a. lar)da qurilgan me'moriy yodgorliklar salangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛУАНДА — Ангола пойтахти. Мамлакатнинг сиёсий, иқтисодий ва маданий маркази. Луанда провинциясининг маъмурий маркази. Атлантика океани соҳилида, Кванза дарёси қуйилиши яқинида жойлашган. Аҳолиси 2 млн. кишидан зиёд (1990-й.лар охирлари). Иқлими тропик, сернам иқлим, апр. ойидаги энг юқори т-ра 33°, июлдаги энг паст т-ра 16,5°; йилига 250—500 мм ёғин ёғади, Транспорт йўллари тугуни. Йирик порт (четга нефть ва нефть маҳсулотлари чикарилади; йиллик юк ортиб-тушириш қарийб 3 млн. т). Аэропорти халқаро аҳамиятга эга.
Мамлакатдаги ишлаб берувчи саноат маҳсулотининг 50% дан ортиғи Л.да ишлаб чиқарилади. Нефтни қайта ишлаш, кимё, резина-техника, тўқимачилик, озиқ-овқат, тайёр қисмлардан автомобиль йиғиш асосий саноат тар-моқлари ҳисобланади. Л. яқинидан нефть олинади. Ун-т, кутубхоналар, Ангола ва Дунду музейлари бор. Шаҳарга 1575 й.да португаллар томонидан асос солинган. 16-а. охирларидан Л. Португалиянинг Анголадаги мустамлакасининг маъмурий маркази ва муҳим базаси бўлган. 18— 19-а. ларда қул савдосининг йирик маркази ҳисобланган. Мустамлакачилик даври (17 — 18-а. лар)да қурилган меъморий ёдгорликлар саланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.