Luson
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 203-b. — ziyouz.com
Luson — Filippin arxipelagidagi eng katta orol, Tinç okeanda. Mayd. 105,6 ming km2. Relyefi, asosan, örtaça balandlikdagi tog, eng baland joyi 2934 m (Pulog toği) va sohilböyi tekisliklaridan iborat. Ğarbiy va jan. qirğoqlari parçalangan, qulay qöltiq va buxta köp. Harakatdagi vulkanlar bor. Foydali qazilmalardan oltin, xromit, temir va mis rudalari uçraydi. Iklimi subekvatorial, mussonli. Yiliga 3000 mm gaça yoşn yoğadi. Tez-tez tayfunlar bulib turadi. Toğlari doim yaşil subekvatorial urmonlar b-n qoplangan, tekisliklarda savannalar uçraydi. 10 dan ortiq milliy park taşkil etilgan. Sohil qismi va vodiylarda aholi ziç joylaşgan. Q.x. ekinlaridan şoli, makkajöxori, tamaki, qand lavlagi ekiladi. Kokos palmasi östiriladi. L.da Keson-Siti, Manila ş.lari, AQŞning yirik harbiy bazalari joylaşgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛУСОН — Филиппин архипелагидаги энг катта орол, Тинч океанда. Майд. 105,6 минг км2. Рельефи, асосан, ўртача баландликдаги тог, энг баланд жойи 2934 м (Пулог тоғи) ва соҳилбўйи текисликларидан иборат. Ғарбий ва жан. қирғоқлари парчаланган, қулай қўлтиқ ва бухта кўп. Ҳаракатдаги вулканлар бор. Фойдали қазилмалардан олтин, хромит, темир ва мис рудалари учрайди. Иклими субэкваториал, муссонли. Йилига 3000 мм гача ёшн ёғади. Тез-тез тайфунлар булиб туради. Тоғлари доим яшил субэкваториал урмонлар б-н қопланган, текисликларда саванналар учрайди. 10 дан ортиқ миллий парк ташкил этилган. Соҳил қисми ва водийларда аҳоли зич жойлашган. Қ.х. экинларидан шоли, маккажўхори, тамаки, қанд лавлаги экилади. Кокос пальмаси ўстирилади. Л.да Кесон-Сити, Манила ш.лари, АҚШнинг йирик ҳарбий базалари жойлашган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.