Lyudovik
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 214–215-b. — ziyouz.com
Lyudovik (Louis) — Fransiyada qirollar sulolasi. Eng maşhurlari:
Lyudovik VII (1119/1121 - 1180.18.9, Parij) — qirol (1137 y.dan). Kapetinglar sulolasidan. 2-salib yurişi (1147—49) yölboşçilardan biri. 1152 y. Akvitaniya gersoginyasi Aliyenora b-n bölgan nikohi bekor qilingaç, Fransiya Akvitaniyadan vaqtinça mahrum bölgan.
Lyudovik VIII (1187.5.9, Parij -1226.8.11, Monpansye) — qirol (1223 y.dan). Kapetinglar sulolasidan. Inglizlar b-n uruşib Puatu, Perigor va b. fransuz hududlarini qaytarib olgan. 1226 y. albigoyçilar (bid'atçi diniy harakat qatnaşçilari)ga qarşi uruşga rahbarlik qilgan.
Lyudovik IX Avliyo (1214.25.4, Puassi — 1270.25.8, Tunis) — qirol (1226 y.dan). Kapetinglar sulolasidan. Davlat hokimiyatining markazlaştiriş yölida islohotlar ötkazgan. 1248 y. va 1270 y.dagi 7,8 - salib yurişlariga rahbarlik qilgan. Parij bitimi (1259)ni imzolagan.
Lyudovik XI (1423.3.7, Burj - 1483. 30.8, Plessi — Le—Tur) — qirol (1461 y.dan) Valua sulolasidan. Markazlaştiriş siyosatini olib borgan. Ğalayonlarni bostirgan. Anju, Pikardiya va b. hududlarni qirollik domenkta qöşib olgan.
Lyudovik XII (1462.27.6, Blua - 1515. 1.1, Parij) — qirol (1498 y.dan). Valua sulolasidan. 1499 y.gi harbiy yurişi b-n Italiya uruşi (1494—1559)ni qaytadan boşlagan. Harbiy, sud, soliq, pul tizimida islohotlar ötkazgan.
Lyudovik XIV (1638.5.9, Sen-Jermenan-Le — 1715.1.9, Versal) — qirol (1643 y.dan). Burbonlar sulolasidan. Uning davrida Fransiyada mutlaq hokimiyat özining eng yuqori çöqqisiga çiqqan. Rivoyatlarga köra, «Davlat — bu men» degan ibora L. XIV ga tegişli. Fransiya hududini kengaytiriş maqsadida olib borgan töxtovsiz uruşlar, qirol saroyining katta xarajatlari, soliklarning oşişi, diniy ta'qiblar xalq qözğolonlariga sabab bölgan.
Lyudovik XVI (1754.23.8, Versal — 1793.21.1, Parij) — qirol (1774—92 y.lar). Burbonlar sulolasidan. Buyuk Fransuz inkilobi boşlangaç, xorijiy davlatlarni Fransiyaga qarşi qurolli yuriş boşlaşga undagan. Xalq qözğoloni natijasida taxtdan ağdarilgan (1792 y. 10 avg.) Aksil inqilobiy faoliyati uçun Konvent tomonidan sud qilinib, ölimga hukm etilgan; qatl qilingan.
Lyudovik XVIII (1755.17.11, Versal — 1821.16.9, Parij) — qirol (1814— 15 va 1815—24). Burbonlar sulolasidan. Buyuk fransuz inqilobi davrida (1789— 94) xorijdagi fransuz aksil inqilobçilari raxbari. Napoleon I taxtdan ağdarilgaç, xorijiy davlatlar kömagida hokimiyatni egallagan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛЮДОВИК (Louis) — Францияда қироллар сулоласи. Энг машҳурлари:
Людовик VII (1119/1121 - 1180.18.9, Париж) — қирол (1137 й.дан). Капетинглар сулоласидан. 2-салиб юриши (1147—49) йўлбошчилардан бири. 1152 й. Аквитания герцогиняси Алиенора б-н бўлган никоҳи бекор қилингач, Франция Аквитаниядан вақтинча маҳрум бўлган.
Людовик VIII (1187.5.9, Париж -1226.8.11, Монпансье) — қирол (1223 й.дан). Капетинглар сулоласидан. Инглизлар б-н урушиб Пуату, Перигор ва б. француз ҳудудларини қайтариб олган. 1226 й. альбигойчилар (бидъатчи диний ҳаракат қатнашчилари)га қарши урушга раҳбарлик қилган.
Людовик IX Авлиё (1214.25.4, Пуасси — 1270.25.8, Тунис) — қирол (1226 й.дан). Капетинглар сулоласидан. Давлат ҳокимиятининг марказлаштириш йўлида ислоҳотлар ўтказган. 1248 й. ва 1270 й.даги 7,8 - салиб юришларига раҳбарлик қилган. Париж битими (1259)ни имзолаган.
Людовик XI (1423.3.7, Бурж - 1483. 30.8, Плесси — Ле—Тур) — қирол (1461 й.дан) Валуа сулоласидан. Марказлаштириш сиёсатини олиб борган. Ғалаёнларни бостирган. Анжу, Пикардия ва б. ҳудудларни қироллик доменкта қўшиб олган.
Людовик XII (1462.27.6, Блуа - 1515. 1.1, Париж) — қирол (1498 й.дан). Валуа сулоласидан. 1499 й.ги ҳарбий юриши б-н Италия уруши (1494—1559)ни қайтадан бошлаган. Ҳарбий, суд, солиқ, пул тизимида ислоҳотлар ўтказган.
Людовик XIV (1638.5.9, Сен-Жерменан-Ле — 1715.1.9, Версаль) — қирол (1643 й.дан). Бурбонлар сулоласидан. Унинг даврида Францияда мутлақ ҳокимият ўзининг энг юқори чўққисига чиққан. Ривоятларга кўра, «Давлат — бу мен» деган ибора Л. XIV га тегишли. Франция ҳудудини кенгайтириш мақсадида олиб борган тўхтовсиз урушлар, қирол саройининг катта харажатлари, соликларнинг ошиши, диний таъқиблар халқ қўзғолонларига сабаб бўлган.
Людовик XVI (1754.23.8, Версаль — 1793.21.1, Париж) — қирол (1774—92 й.лар). Бурбонлар сулоласидан. Буюк Француз инкилоби бошлангач, хорижий давлатларни Францияга қарши қуролли юриш бошлашга ундаган. Халқ қўзғолони натижасида тахтдан ағдарилган (1792 й. 10 авг.) Аксил инқилобий фаолияти учун Конвент томонидан суд қилиниб, ўлимга ҳукм этилган; қатл қилинган.
Людовик XVIII (1755.17.11, Версаль — 1821.16.9, Париж) — қирол (1814— 15 ва 1815—24). Бурбонлар сулоласидан. Буюк француз инқилоби даврида (1789— 94) хориждаги француз аксил инқилобчилари рахбари. Наполеон I тахтдан ағдарилгач, хорижий давлатлар кўмагида ҳокимиятни эгаллаган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.