Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Lyutetsiy

    Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 223-b. — ziyouz.com

    Lyutetsiy (lot. Lutetium), Lu -Mendeleyev davriy sistemasining III guruhiga mansub kimyoviy element. Tar-tib raqami 71, at.m. 174,967; lantano-idlart kiradi. L.ni 1907 y.da fransuz kimyogari J. Urben kaşf etgan. Tabiiy L. ikkita izotopdan taşkil topgan. 175Lu (97,40%) va 176Lu (2,60%); l76Lu radioaktiv (T|/2=2,4-10-10y.). Birikmalarida 3 valentli, Massasi jihatidan yer pöstidagi mikdori 8-10 '%, dengiz suvlarida 1,2- 10~6 mg/l. It-tiriy minerallari tarkibida uçraydi. Asosiy sanoat minerallari — ksenotim, evksenit, bastnezit. L. — kumuş kabi oq, mexanik işlovga oson beriladigan metall. Suyuqlaniş t-rasi =1660°, qaynaş t-rasi -3410°. Ziçligi 9,85 g/sm3. L. birikmalaridan L. oksid Lu2O3, L. ftorid LuF3 va L. gidroksid Lu(OH)3 ahamiyatli bölib, ular issiqqa çidamli keramika, lazer materiallar va metall holdagi L. olişda qöllanadi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЛЮТЕЦИЙ (лот. Lutetium), Lu -Менделеев даврий системасининг III гуруҳига мансуб кимёвий элемент. Тар-тиб рақами 71, ат.м. 174,967; лантано-идларт киради. Л.ни 1907 й.да француз кимёгари Ж. Урбен кашф этган. Табиий Л. иккита изотопдан ташкил топган. 175Lu (97,40%) ва 176Lu (2,60%); l76Lu радиоактив (Т|/2=2,4-10-10й.). Бирикмаларида 3 валентли, Массаси жиҳатидан ер пўстидаги микдори 8-10 ‘%, денгиз сувларида 1,2- 10~6 мг/л. Ит-тирий минераллари таркибида учрайди. Асосий саноат минераллари — ксенотим, эвксенит, бастнезит. Л. — кумуш каби оқ, механик ишловга осон бериладиган металл. Суюқланиш т-раси =1660°, қайнаш т-раси -3410°. Зичлиги 9,85 г/см3. Л. бирикмаларидан Л. оксид Lu2O3, Л. фторид LuF3 ва Л. гидроксид Lu(OH)3 аҳамиятли бўлиб, улар иссиққа чидамли керамика, лазер материаллар ва металл ҳолдаги Л. олишда қўлланади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.