Lyutnya
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 223-b. — ziyouz.com
Lyutnya (arab, al-ud — xuşböy daraxt) — torli tirnama musiqa çolğusi. Kosaxonasi, katta, dastasi kalta va keng, quloklar joylaşgan uçi qayrilgan. 6— 11 içak tori, 4 (16-a.dan boşlab 11) pardasi bölgan. Örta Osiyodan arab mamlakatlari orqali Ispaniya va Sitsiliyaga ötgan ud asosida yuzaga kelib, 14-a.da L. nomi b-n butun Yevropaga tarqalgan. Sadolanişi, Yevropa köpovozli (asosan, gomofoniya uslubidagi) musiqasiga xos parda tuzilişi, tovuşqator tizimi b-n ötmişdoşidan farqqilgan. Uyğoniş davrida L. yakkanavoz va ansambl çolgusi sifatida Yevropa musiqa madaniyatida asosiy örinni egallagan. L. uçun kompozitorlar maxsus asarlar yaratgan, xalq kuylarini qayta işlagan. L. asarlarining notalari tabulatura tarzida çop etilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛЮТНЯ (араб, ал-уд — хушбўй дарахт) — торли тирнама мусиқа чолғуси. Косахонаси, катта, дастаси калта ва кенг, қулоклар жойлашган учи қайрилган. 6— 11 ичак тори, 4 (16-а.дан бошлаб 11) пардаси бўлган. Ўрта Осиёдан араб мамлакатлари орқали Испания ва Сицилияга ўтган уд асосида юзага келиб, 14-а.да Л. номи б-н бутун Европага тарқалган. Садоланиши, Европа кўповозли (асосан, гомофония услубидаги) мусиқасига хос парда тузилиши, товушқатор тизими б-н ўтмишдошидан фарққилган. Уйғониш даврида Л. якканавоз ва ансамбль чолгуси сифатида Европа мусиқа маданиятида асосий ўринни эгаллаган. Л. учун композиторлар махсус асарлар яратган, халқ куйларини қайта ишлаган. Л. асарларининг ноталари табулатура тарзида чоп этилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.