Mafiya
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 307-b. — ziyouz.com
Mafiya (lot. maffi a, ital. mafi a — maxfiy) — zörlik, qörqitiş, terror, qotillik, iğvogarlik usuli b-n iqtisodiy va siyosiy maqsadlarga erişiş uçun tuziladigan maxfiy uyuşma; uyuşgan jinoyatçilik taşkiloti. Bir-biri b-n özaro boğlangan va poraga sotilgan davlat amaldorlari, davlat organlaridan yerdam oladigan jinoyatçi guruhlar. 18-a. oxiri — 19-a. boşlarida Italiyaning Sitsiliya o.da paydo bölgan. 20-a.da M. taşkilotlari faoliyati şaharlarda avj oldi. M., odatda, qimorbozlik, bangilik, fohişabozlik kabi ijtimoiy axloqsizlikni uyuştiradi va öz homiyligiga oladi, siyosiy hayotga faol aralaşadi. M. davlat idoralari, sud va politsiya amaldorlari, muayyan siyosiy doiralar b-n birikib ketadi. Keyinçalik uyuşgan jinoyatçilikning davlat hokimiyati, sud, prokuratura va b. idoralar xodimlari b-n til biriktirişi va özaro bir-birini himoya qilişi M. deb ataladigan böldi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАФИЯ (лот. maffi a, итал. mafi a — махфий) — зўрлик, қўрқитиш, террор, қотиллик, иғвогарлик усули б-н иқтисодий ва сиёсий мақсадларга эришиш учун тузиладиган махфий уюшма; уюшган жиноятчилик ташкилоти. Бир-бири б-н ўзаро боғланган ва порага сотилган давлат амалдорлари, давлат органларидан ердам оладиган жиноятчи гуруҳлар. 18-а. охири — 19-а. бошларида Италиянинг Сицилия о.да пайдо бўлган. 20-а.да М. ташкилотлари фаолияти шаҳарларда авж олди. М., одатда, қиморбозлик, бангилик, фоҳишабозлик каби ижтимоий ахлоқсизликни уюштиради ва ўз ҳомийлигига олади, сиёсий ҳаётга фаол аралашади. М. давлат идоралари, суд ва полиция амалдорлари, муайян сиёсий доиралар б-н бирикиб кетади. Кейинчалик уюшган жиноятчиликнинг давлат ҳокимияти, суд, прокуратура ва б. идоралар ходимлари б-н тил бириктириши ва ўзаро бир-бирини ҳимоя қилиши М. деб аталадиган бўлди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.