Magnezit
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 19-b. — ziyouz.com
Magnezit — karbonatlar sinfiga mansub mineral. Kimyoviy tarkibi — MgCO3. Trigonal singoniyada kristallanadi. Ditrigonal-skalenoedr kristallar, köpinça, yaxlit donador agregatlar hosil qiladi. Rangi oq, kulrang, sargiş, puşti rang. Şişasimon yaltiroq, sof kristallari rangeiz. Qattiqligi 4—7; ziçligi 3000 kg/m3. Mört. Öta asosli toğ jinslarining nuraşidan va metamorfizm jarayonida talk b-n birga hosil böladi. Breynerit — listvenitlarning tipik minerali. Çökindi M. köl va lagunalarda dolomit va dolomitlaşgan ohaktoşlar b-n birgalikda yotadi. Kristallangan M.ning katta uyumlari Avstriya, Jan. Ural, Uzoq, Şarq, Braziliya, Xitoy, Koreya va b. joylardan topilgan. M.ni sun'iy ravişda ham oladilar. Ötga çidamli materiallar (ğişt va b.) tayyorlaşda, öğit sifatida, magnezial sement olişda, sellyuloza, oyna-şişa, keramika sanoatida, lok-böyoq, sintetik kauçuk, qand i. ç.da va b. sohalarda işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАГНЕЗИТ — карбонатлар синфига мансуб минерал. Кимёвий таркиби — MgCO3. Тригонал сингонияда кристалланади. Дитригонал-скаленоэдр кристаллар, кўпинча, яхлит донадор агрегатлар ҳосил қилади. Ранги оқ, кулранг, саргиш, пушти ранг. Шишасимон ялтироқ, соф кристаллари рангеиз. Қаттиқлиги 4—7; зичлиги 3000 кг/м3. Мўрт. Ўта асосли тоғ жинсларининг нурашидан ва метаморфизм жараёнида тальк б-н бирга ҳосил бўлади. Брейнерит — лиственитларнинг типик минерали. Чўкинди М. кўл ва лагуналарда доломит ва доломитлашган оҳактошлар б-н биргаликда ётади. Кристалланган М.нинг катта уюмлари Австрия, Жан. Урал, Узоқ, Шарқ, Бразилия, Хитой, Корея ва б. жойлардан топилган. М.ни сунъий равишда ҳам оладилар. Ўтга чидамли материаллар (ғишт ва б.) тайёрлашда, ўғит сифатида, магнезиал цемент олишда, целлюлоза, ойна-шиша, керамика саноатида, лок-бўёқ, синтетик каучук, қанд и. ч.да ва б. соҳаларда ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.