Magnit qutblari
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 34-b. — ziyouz.com
Magnit qutblari MAGNIT QUTBLARI, Yerning magnit qutblari — Yer katlamlaridagi nuqtalar; ularda Yer magnit maydonining vektor induksiyasi tik (vertikal) bölib, Şim. qutbda pastga va Jan. qutbda esa yuqoriga qarab yönalgan. Bu nuqtalarda magnit meridianlari özaro kesişadi. Yer atrofida magnit maydonining mavjudligini bildiruvçi hodisaga Yer magnetizm i deyiladi. Muallaq erkin holda örnatilgan magnit mili magnit maydoni ta'sirida Yerning har qanday nuqtasida uşbu magnit maydonining kuç çiziqlari yönalişi böyiça yönaladi. M.q. geofafik qutblar b-n tutaşmaydi va ular Yer qa'rida joylaşgan. M.q. davriy özgarişlarni — bir keça-kunduz, yillik va yildan yilga (asriy) özgarişlarni keçadi. Yerning M.q. özgarib turişini Yer magnetizmi xizmati kuzatib boradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАГНИТ ҚУТБЛАРИ, Ернинг магнит қутблари — Ер катламларидаги нуқталар; уларда Ер магнит майдонининг вектор индукцияси тик (вертикал) бўлиб, Шим. қутбда пастга ва Жан. қутбда эса юқорига қараб йўналган. Бу нуқталарда магнит меридианлари ўзаро кесишади. Ер атрофида магнит майдонининг мавжудлигини билдирувчи ҳодисага Ер магнетизм и дейилади. Муаллақ эркин ҳолда ўрнатилган магнит мили магнит майдони таъсирида Ернинг ҳар қандай нуқтасида ушбу магнит майдонининг куч чизиқлари йўналиши бўйича йўналади. М.қ. геофафик қутблар б-н туташмайди ва улар Ер қаърида жойлашган. М.қ. даврий ўзгаришларни — бир кеча-кундуз, йиллик ва йилдан йилга (асрий) ўзгаришларни кечади. Ернинг М.қ. ўзгариб туришини Ер магнетизми хизмати кузатиб боради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.