Magnit rezonans

Magnit rezonans - moddaning ma'lum bir uzunlikdagi elektromagnit tölqinlarni tanlab yutişi. Bunga sabab — elektronlar yoki atom yadrolarining magnit momentlari öz yönalişini özgartiradi. Moddalarning turi va xususiyatlariga kura, M. r. hodisasi, asosan, 4 ga bölinadi: yadroviy M. r. (tölqinlar amplitudasining kuçli kattalaşişi), elektron paramagnit rezonans, ferromagnit rezonans va antiferromagnit rezonans; a) yadroviy M. r.da elektromagnit tölqinlarning yutilişi (nisbatan juda kuçsiz yutilişi) radioçastotali magnit maydoni ta'siridagi kuçli özgarmas magnit maydonida kuzatiladi. Atom yadrosi magnit «taşuvçi» bölib xizmat qiladi va xossalari körilayotgan hodisaning rezonansligini belgilaydi; b) radioçastotali elektromagnit maydon energiyasining paramagnit moddalarda taşqi magnit maydon ta'sirida rezonans yutilişi elektron paramagnit rezonansdir; v) turli çastotali ikki özgaruvçi elektromagnit maydonning modsaga bir vaqtda rezonans ta'sirida juft rezonans hodisasi röy beradi. Paramagnit kvant kuçaytirgiçlarning işi şu hodisaga asoslangan, ferromagnit rezonans ferromagnitlardagi elektron M.r. deb ham ataladi. Ferromagnit modda öziga xos magnitlaniş xususiyatiga ega, ya'ni ferromagnitda taşki magnit maydon yöq holda ham içki magnit maydon böladi. Ferromagnit modda elektronlari örtasidagi ta'sir kuçlari şunçalik katta böladiki, hatto issiklik harakati natijasida elek-tronlar spinining harakat yönalişi ham özgarmaydi. Bu hodisaga, asosan, öta yuksak çastotali asboblar (ferrit generatorlari va kuçaytirgiçlari) yasaladi; g) antiferromagnit rezonans elektromagnit energiyaning antiferromagnitda rezonans yutilişidir. Bu hodisa yuksak çastota diapazoni (odatda, mm li tölqinlar diapazoni) da kuzatiladi. Antiferromagnit rezonans hodisasini kuzatişda radiospektroskoplardan foydalaniladi.