Magnit yulduzlar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 33–34-b. — ziyouz.com
Magnit yulduzlar - katta ölçam li magnit maydonlari borligi aniqlangan yulduzlar; yuzasida spektral çiziqdarning Zeyeman effekti ta'sirida ajralişiga köra, ölçangan kuçlanganligi yuzdan ön ming erstedgaça böladi. M. yu. Gersşprung — Ressel diagrammasining boş ketma-ketligida joylaşadi hamda V, A, F va M spektral sinfga mansub. M. yu. spektrida Si, Mn, Sr, Sg kabi kimyoviy elementlarning kuçli emission çiziqlari kuzatiladi. Bu elementlar mikdori M.yu. da Quyoş atmosferasidagidan bir neça marta kup. M.yu. şunday spektral sinfdagi normal yulduzlarga nisbatan öz öqi atrofida örtaça uç marta sekin aylanadi. Spektral çiziqdar intensivligi va ajraliş mikdori M.yu.ning uz uki atrofida aylaniş davri b-n bir xil davrda özgarişi aniqlangan. Şunday davr b-n M.yu.ning yoruğligi bir neça foizga özgarib turadi.
M.yu.ning magnit maydoni yulduzni hosil qilgan gazçang bulutga qaraşli bölgan va gazçang siqilişi natijasida ön minglab erstedgaça kuçaygan. Oğir elementlar Si, Mn, Sg, va Sr M.yu. atmosferasida ruy berayotgan çaqnaşlar natijasida yadro reaksiyalarida hosil buladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАГНИТ ЮЛДУЗЛАР - катта ўлчам ли магнит майдонлари борлиги аниқланган юлдузлар; юзасида спектрал чизиқдарнинг Зееман эффекти таъсирида ажралишига кўра, ўлчанган кучланганлиги юздан ўн минг эрстедгача бўлади. М. ю. Герцшпрунг — Рессел диаграммасининг бош кетма-кетлигида жойлашади ҳамда В, A, F ва М спектрал синфга мансуб. М. ю. спектрида Si, Mn, Sr, Сг каби кимёвий элементларнинг кучли эмиссион чизиқлари кузатилади. Бу элементлар микдори М.ю. да Қуёш атмосферасидагидан бир неча марта куп. М.ю. шундай спектрал синфдаги нормал юлдузларга нисбатан ўз ўқи атрофида ўртача уч марта секин айланади. Спектрал чизиқдар интенсивлиги ва ажралиш микдори М.ю.нинг уз уки атрофида айланиш даври б-н бир хил даврда ўзгариши аниқланган. Шундай давр б-н М.ю.нинг ёруғлиги бир неча фоизга ўзгариб туради.
М.ю.нинг магнит майдони юлдузни ҳосил қилган газчанг булутга қарашли бўлган ва газчанг сиқилиши натижасида ўн минглаб эрстедгача кучайган. Оғир элементлар Si, Mn, Сг, ва Sr М.ю. атмосферасида руй бераётган чақнашлар натижасида ядро реакцияларида ҳосил булади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.