Mağoki Attori masjidi
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 346–347-b. — ziyouz.com
Mağoki Attori masjidi -Buxorodagi me'moriy yodgorlik (10— 16-a.lar). Mağok (çuqurlik)da va attor bozori yaqinida joylaşgani sababli M.a.m. deb nomlangan. Qad. 4 ustunli Moh masjidi (9-a.) örnida 12-a.da eski loyiha asosida qayta qurilgan (1934 y.da arxeologik tadqiqotlar natijasida aniqlangan). 14-a.da ta'mirlangan, 15-a. da peştoqining yuqori qismi buzilgan. Abdulazizxon davrida (1541—42 y.lar) binoning yuqori şemi, gumbazlari qayta qurilgan. Masjid tarhi (13,35x17,6 m) sodda yeçimga ega, içkarisi 6 ustunli, 12 gumbazli, örta gumbazi balandroq bölib, uning asosi (poygumbazi)dagi darçalar orqali bino içiga yoruğlik tuşadi. Şarqiy qismini keng pillapoyali zina egallagan. Boş tarzidagi peştoq ğayriodatiy ravişda binoning yon tomoni (jan.)da joylaşgan. Keyinçalik şarqiy qismiga qayta qurilgan. Peştoqining körinişida yoysimon çuqur ravoq va undagi öziga xos bezaklar muhim örin tutadi. Ganç va mayda ğişt bölakçalaridan bezatilgan peştoq haşami ğoyatda nafis va yuksak badiiy did b-n bajarilgan. Namoyon ölçamlariga mutanosib ravişda murakkab börtma bezaklar işlangan. Ustungöşalari öyma naqşlar b-n, boşasi vazasimon şaklda körkamlaştirilgan. M.a.m.ning bezaklari 12-a. Buxoro me'morlik maktabining yuksak namunasi sifatida Özbekiston me'morlik tarixida alohida örin tutadi. 1939 — 49 y.larda peştoqi mustahkamlanib ta'mirlangan, atrofi obodonlaştirilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАҒОКИ АТТОРИ МАСЖИДИ -Бухородаги меъморий ёдгорлик (10— 16-а.лар). Мағок (чуқурлик)да ва аттор бозори яқинида жойлашгани сабабли М.а.м. деб номланган. Қад. 4 устунли Моҳ масжиди (9-а.) ўрнида 12-а.да эски лойиҳа асосида қайта қурилган (1934 й.да археологик тадқиқотлар натижасида аниқланган). 14-а.да таъмирланган, 15-а. да пештоқининг юқори қисми бузилган. Абдулазизхон даврида (1541—42 й.лар) бинонинг юқори щеми, гумбазлари қайта қурилган. Масжид тарҳи (13,35x17,6 м) содда ечимга эга, ичкариси 6 устунли, 12 гумбазли, ўрта гумбази баландроқ бўлиб, унинг асоси (пойгумбази)даги дарчалар орқали бино ичига ёруғлик тушади. Шарқий қисмини кенг пиллапояли зина эгаллаган. Бош тарзидаги пештоқ ғайриодатий равишда бинонинг ён томони (жан.)да жойлашган. Кейинчалик шарқий қисмига қайта қурилган. Пештоқининг кўринишида ёйсимон чуқур равоқ ва ундаги ўзига хос безаклар муҳим ўрин тутади. Ганч ва майда ғишт бўлакчаларидан безатилган пештоқ ҳашами ғоятда нафис ва юксак бадиий дид б-н бажарилган. Намоён ўлчамларига мутаносиб равишда мураккаб бўртма безаклар ишланган. Устунгўшалари ўйма нақшлар б-н, бошаси вазасимон шаклда кўркамлаштирилган. М.а.м.нинг безаклари 12-а. Бухоро меъморлик мактабининг юксак намунаси сифатида Ўзбекистон меъморлик тарихида алоҳида ўрин тутади. 1939 — 49 й.ларда пештоқи мустаҳкамланиб таъмирланган, атрофи ободонлаштирилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.