Mahkamlaş detallari
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 360-b. — ziyouz.com
Mahkamlaş detallari - maşina va qurilmalarning qismlarini qözğalmas qilib biriktiradigan detallar. Maşinasozlikning barça tarmoqlarida keng qöllaniladi. M.d. si-fatida, odatda, rezbali birikmalar: boltlar, vintlar, şpilkalar, gaykalar, şuruplar, şaybalar, şplintlar, ştiftlar işlatiladi. Şakli va öçlamlari standartga mos keladigan rezba rezbali M. d.ning asosiy detallari hisoblanadi. Biriktiriladigan detallarga rezba qirqilib, bolt, gayka, şaybalar yordamida boltli birikma hosil qilinadi. Detallarda oçiq teşik hosil qiliş talab qilinmagan hollarda vintlar va şpilkalardan foydalaniladi. Biriktiriladigan detallarni ezmaslik, qirmaslik uçun bolt va gayka ostiga şaybalar qö-yiladi. Stopor şaybalari va şplintlar titraşlar va zarbalarda gaykaning öz-özidan buralib ketişdan saqlaydi. Har qaysi mamlakat çegaralarida M.d.ning ölçamlari va şakllari unifikatsiya qilinadi (birxştlaştiriladi, ya'ni standartlaştiriladi).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАҲКАМЛАШ ДЕТАЛЛАРИ - машина ва қурилмаларнинг қисмларини қўзғалмас қилиб бириктирадиган деталлар. Машинасозликнинг барча тармоқларида кенг қўлланилади. М.д. си-фатида, одатда, резьбали бирикмалар: болтлар, винтлар, шпилькалар, гайкалар, шуруплар, шайбалар, шплинтлар, штифтлар ишлатилади. Шакли ва ўчламлари стандартга мос келадиган резьба резьбали М. д.нинг асосий деталлари ҳисобланади. Бириктириладиган деталларга резьба қирқилиб, болт, гайка, шайбалар ёрдамида болтли бирикма ҳосил қилинади. Деталларда очиқ тешик ҳосил қилиш талаб қилинмаган ҳолларда винтлар ва шпилькалардан фойдаланилади. Бириктириладиган деталларни эзмаслик, қирмаслик учун болт ва гайка остига шайбалар қў-йилади. Стопор шайбалари ва шплинтлар титрашлар ва зарбаларда гайканинг ўз-ўзидан буралиб кетишдан сақлайди. Ҳар қайси мамлакат чегараларида М.д.нинг ўлчамлари ва шакллари унификация қилинади (бирхштлаштирилади, яъни стандартлаштирилади).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.