Mahmud Ğijduvoniy
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 366–367-b. — ziyouz.com
Mahmud Ğijduvoniy MAHMUD ĞIJDUVONIY, Joni Mahmud ibn Şayx Ali ibn Imomiddin al-Ğijduvoniy (16-a.) — buxorolik sayyoh, geograf, va tarixçi olim. Yoşligidan ustozlari — Şayx Kamoliddin Husayn Xorazmiy va Şayx Hoji Muhammad al-Xabuşoniy sayohatlarida qatnaşgan, söngra Turon va Eron oraliğida özi sayohat qilgan. Bu sayohatlar natijasida «Miftoh uttolibin» («Ilm toliblarining kaliti») asarini yozgan (1543). Asarda 16-
a. boşlarida Buxoro, Samarqand, Xiva, Marv, Maşhad, Hirot, Niso ş.lari, öşa davrdagi tarixiy voqealar, urf-odatlar, yirik şaxslar va b. töğrisida ma'lumotlar mavjud. M. Ğ. Xazar (Kaspiy) dengizining şarqidagi eng yirik port — Manqişloq bandargohiga ham tez-tez borib turgan. Bu portga Kavkaz va Şarqiy Yevropa mamlakatlaridan savdogarlar kelib turgan. M. Ğ. asarini 19-a.da Oga-hiy fors tilidan özbek tiliga tarjima qilgan.
Ad.: Hasanov H., Sayyoh olimlar, T., 1981.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАҲМУД ҒИЖДУВОНИЙ, Жони Маҳмуд ибн Шайх Али ибн Имомиддин ал-Ғиждувоний (16-а.) — бухоролик сайёҳ, географ, ва тарихчи олим. Ёшлигидан устозлари — Шайх Камолиддин Ҳусайн Хоразмий ва Шайх Ҳожи Муҳаммад ал-Хабушоний саёҳатларида қатнашган, сўнгра Турон ва Эрон оралиғида ўзи саёҳат қилган. Бу саёҳатлар натижасида «Мифтоҳ уттолибин» («Илм толибларининг калити») асарини ёзган (1543). Асарда 16-
а. бошларида Бухоро, Самарқанд, Хива, Марв, Машҳад, Ҳирот, Нисо ш.лари, ўша даврдаги тарихий воқеалар, урф-одатлар, йирик шахслар ва б. тўғрисида маълумотлар мавжуд. М. Ғ. Хазар (Каспий) денгизининг шарқидаги энг йирик порт — Манқишлоқ бандаргоҳига ҳам тез-тез бориб турган. Бу портга Кавказ ва Шарқий Европа мамлакатларидан савдогарлар келиб турган. М. Ғ. асарини 19-а.да Ога-ҳий форс тилидан ўзбек тилига таржима қилган.
Ад.: Ҳасанов Ҳ., Сайёҳ олимлар, Т., 1981.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.