Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Mahmud Muzahhib

    Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 362-b. — ziyouz.com

    Mahmud Muzahhib (15-a. oxiri -16-a. 60-y.lari, Buxoro) — naqqoş, musavvir. Kamoliddin Bexzodnint şogirdi. Ijodi Hirotda boşlangan. Rassom Dust Devona, xattot Sultonali Maşhadiy b-n hamkorlik qilgan. Ilk asarlaridan Alişer Navoiy portreti (Maşhaddagi Ostoni Quds majmuasida), Abdurahmon Jomiyning «Devon»i (Vaşingtondagi Lafayet unti kutubxonasida) va b. qölyozmalarga işlagan miniatyuralari bizgaça yetib kelgan. 1507 y.dan Buxoroda yaşagan, Buxoro miniatyura maktabi badiiy uslubining şakllanişiga katta hissa qöşgan. M.M. yaratgan asarlarida badiiy ifoda vositalari lönda, aniq, por-tretlarida psixologik tasvir yetakçi. M.M. ijodida Sa'diy va Jomiy asarlari alohida örin tutadi. Sa'diyning «Böston» (asarning uçta qölyozmasini bezagan: Lissabondagi K. Gulbekyan majmuasida, Londondagi Keyr majmuasida va b.), Nizomiyning «Mahzan ul-asror» («Sirlar xazinasi», 1545; Parijdagi Milliy kutubxonada), Jomiyning «Tuhfat ul-ahror» (1545, sobiq O. Omber majmuasida va Parijdagi Milliy kutubxonada), «Ba-horiston» (1551, sobiq Ye. de Lorey majmuasida), «Yusuf va Zulayho» Maxmud Muzaxxib. «Bazm» («Ravzat ulmuhibban» asariga işlangan miniatyura, Buxoro, 16-a.). (1561, Nyu-Yorkdagi sobiq Kevorkyan majmuasida) asarlari va b. qölyozmalarni bezagan.

    «Şoir portreta» (1538—39, Nyu-Yorkdagi sobiq Kevorkyan majmuasida), «Şahzoda portreti» (1562—63 va 1570 — 71, Istanbul majmuasida), «Oşiqlar», «Uç raqqosa», «Pari», «Kuraş» (Maşhaddagi Ostoni Quds majmuasida) kabi mustaqil asarlar ham yaratgan.

    Ad.: Usmonov O., Kamoliddin Behzod va uning naqqoşlik maktabi, T., 1977; Aş - rafi M. M., Bexzad i razvitiye buxarskoy şkoli miniatyuri XVI v., Duşanbe, 1987.

    Abdumajid Madraimov.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    МАҲМУД МУЗАҲҲИБ (15-а. охири -16-а. 60-й.лари, Бухоро) — наққош, мусаввир. Камолиддин Бехзоднинт шогирди. Ижоди Ҳиротда бошланган. Рассом Дуст Девона, хаттот Султонали Машҳадий б-н ҳамкорлик қилган. Илк асарларидан Алишер Навоий портрети (Машҳаддаги Остони Қудс мажмуасида), Абдураҳмон Жомийнинг «Девон»и (Вашингтондаги Лафайет унти кутубхонасида) ва б. қўлёзмаларга ишлаган миниатюралари бизгача етиб келган. 1507 й.дан Бухорода яшаган, Бухоро миниатюра мактаби бадиий услубининг шаклланишига катта ҳисса қўшган. М.М. яратган асарларида бадиий ифода воситалари лўнда, аниқ, пор-третларида психологик тасвир етакчи. М.М. ижодида Саъдий ва Жомий асарлари алоҳида ўрин тутади. Саъдийнинг «Бўстон» (асарнинг учта қўлёзмасини безаган: Лиссабондаги К. Гульбекян мажмуасида, Лондондаги Кейр мажмуасида ва б.), Низомийнинг «Маҳзан ул-асрор» («Сирлар хазинаси», 1545; Париждаги Миллий кутубхонада), Жомийнинг «Туҳфат ул-аҳрор» (1545, собиқ О. Омбер мажмуасида ва Париждаги Миллий кутубхонада), «Ба-ҳористон» (1551, собиқ Е. де Лорей мажмуасида), «Юсуф ва Зулайҳо» Махмуд Музаххиб. «Базм» («Равзат улмуҳиббан» асарига ишланган миниатюра, Бухоро, 16-а.). (1561, Нью-Йоркдаги собиқ Кеворкян мажмуасида) асарлари ва б. қўлёзмаларни безаган.

    «Шоир портрета» (1538—39, Нью-Йоркдаги собиқ Кеворкян мажмуасида), «Шаҳзода портрети» (1562—63 ва 1570 — 71, Истанбул мажмуасида), «Ошиқлар», «Уч раққоса», «Пари», «Кураш» (Машҳаддаги Остони Қудс мажмуасида) каби мустақил асарлар ҳам яратган.

    Ад.: Усмонов О., Камолиддин Беҳзод ва унинг наққошлик мактаби, Т., 1977; Аш - рафи М. М., Бехзад и развитие бухарской школы миниатюры XVI в., Душанбе, 1987.

    Абдумажид Мадраимов.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.