Mahzuna
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 360-b. — ziyouz.com
Mahzuna (taxallusi; asl ism-şarifi Mehribon mulla Boşmon qizi, taxm. 1811, Qöqon — ?) — özbek şoirasi. Qöqonning Qatağon daha Mulla Boşmon mahallasidan bölib, otasi mahalla masjidi imomi Mulla Boşmon Oxunddir. Ota-onasi qölida savod çiqargan, arab, fors tillarini mukammal örgangan. Navoiy, Jomiy, Fu-zuliy va b. ijodidan ta'sirlangan, özbek va tojik tillarida şe'rlar yozgan. Hayoti va ijodi haqida «Majmuai şoiron» (Fazliy), «Tazkirat uş-şu-aro» (Haşmat) tazkiralarida ayrim ma'lumotlar uçraydi. Fazliy tazkirasida M.ning oqila va hozirjavobligi, Qöqonda maşhur şoira ekanligi aytilgan. Haşmat, Pisandiy, tarixçi Ahmadjon töralar ham M.ning barkamol şoiraligini xabar qiladilar. Uning şe'riy qobiliyati, şaxsiy fazilatlari haqida eng köp va iliq fikrlar yozib qoldirgan yagona şoir hozirça Fazliydir. Fazliy: «Garçi ul zaifa bölsa ham, nutqining mazmundorligi jihatidan erkaklardan ustundir», deydi. Fazliy b-n M.ning maşhur muşoirasi, «Oşiq bölmişam» (özbekça) muxammasi, «Sahbo» (forsça) ğazaligina bizgaça yetib kelgan. Devoni saqlanmagan.
Ad.: Jalolov T., Özbek şoiralari, T., 1980; Pölatjon Domla Qayyumov, Tazkirai Qayyumiy, 1daftar, T., 1998.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАҲЗУНА (тахаллуси; асл исм-шарифи Меҳрибон мулла Бошмон қизи, тахм. 1811, Қўқон — ?) — ўзбек шоираси. Қўқоннинг Қатағон даҳа Мулла Бошмон маҳалласидан бўлиб, отаси маҳалла масжиди имоми Мулла Бошмон Охунддир. Ота-онаси қўлида савод чиқарган, араб, форс тилларини мукаммал ўрганган. Навоий, Жомий, Фу-зулий ва б. ижодидан таъсирланган, ўзбек ва тожик тилларида шеърлар ёзган. Ҳаёти ва ижоди ҳақида «Мажмуаи шоирон» (Фазлий), «Тазкират уш-шу-аро» (Ҳашмат) тазкираларида айрим маълумотлар учрайди. Фазлий тазкирасида М.нинг оқила ва ҳозиржавоблиги, Қўқонда машҳур шоира эканлиги айтилган. Ҳашмат, Писандий, тарихчи Аҳмаджон тўралар ҳам М.нинг баркамол шоиралигини хабар қиладилар. Унинг шеърий қобилияти, шахсий фазилатлари ҳақида энг кўп ва илиқ фикрлар ёзиб қолдирган ягона шоир ҳозирча Фазлийдир. Фазлий: «Гарчи ул заифа бўлса ҳам, нутқининг мазмундорлиги жиҳатидан эркаклардан устундир», дейди. Фазлий б-н М.нинг машҳур мушоираси, «Ошиқ бўлмишам» (ўзбекча) мухаммаси, «Саҳбо» (форсча) ғазалигина бизгача етиб келган. Девони сақланмаган.
Ад.: Жалолов Т., Ўзбек шоиралари, Т., 1980; Пўлатжон Домла Қайюмов, Тазкираи Қайюмий, 1дафтар, Т., 1998.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.