Majburiyat huquqi
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 68-b. — ziyouz.com
Majburiyat huquqi - majburiyatlarga oid munosabatlarni tartibga solib turuvçi fuqarolik huquqiy normalar majmui. M. h. Özbekiston Respublikasi FK 3-bölimini taşkil qiladi va u 2 qismdan — majburiyatlar töğrisidagi umumiy qoidalar hamda majburiyat turlari körsatilgan maxsus qismdan iborat. Umumiy qoidalarda majburiyat tuşunçasi va uning qöllanilişi b-n boğliq munosabatlar doirasi, majburiyatning vujudga keliş asoslari hamda majburiyatning taraflari tavsiflab berilgan, majburiyatni bajariş, bajarilişini ta'minlaş usullari, majburiyatdagi şaxslarning özgarişi, majburiyatni buzganlik uçun javobgarlik, majburiyatning bekor bölişi asoslari körsatib ötilgan. Maxsus qism normalari alohida majburiyatlarni tartibga soladi.
Majburiyatlar majburiyat şartlariga va qonun xujjatlari talablariga muvofiq, bunday şartlar va talablar bölmaganida esa — iş muomalasi odatlariga yoki, odatda, qöyiladigan boşqa talablarga muvofiq lozim darajada bajarilişi kerak. Majburiyatning bajarilişi neustoyka, garov, qarzdorning mol-mulkini uşlab qoliş, kafillik, kafolat, zakalat hamda qonun hujjatlari yoki şartnomada nazarda tutilgan boşqa usullar b-n ta'minlanişi mumkin. Majburiyatlar qonunlarda yoki şartnomada nazarda tutilgan asoslarga köra, töliq yoki qisman bekor böladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАЖБУРИЯТ ҲУҚУҚИ - мажбуриятларга оид муносабатларни тартибга солиб турувчи фуқаролик ҳуқуқий нормалар мажмуи. М. ҳ. Ўзбекистон Республикаси ФК 3-бўлимини ташкил қилади ва у 2 қисмдан — мажбуриятлар тўғрисидаги умумий қоидалар ҳамда мажбурият турлари кўрсатилган махсус қисмдан иборат. Умумий қоидаларда мажбурият тушунчаси ва унинг қўлланилиши б-н боғлиқ муносабатлар доираси, мажбуриятнинг вужудга келиш асослари ҳамда мажбуриятнинг тарафлари тавсифлаб берилган, мажбуриятни бажариш, бажарилишини таъминлаш усуллари, мажбуриятдаги шахсларнинг ўзгариши, мажбуриятни бузганлик учун жавобгарлик, мажбуриятнинг бекор бўлиши асослари кўрсатиб ўтилган. Махсус қисм нормалари алоҳида мажбуриятларни тартибга солади.
Мажбуриятлар мажбурият шартларига ва қонун хужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки, одатда, қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим даражада бажарилиши керак. Мажбуриятнинг бажарилиши неустойка, гаров, қарздорнинг мол-мулкини ушлаб қолиш, кафиллик, кафолат, закалат ҳамда қонун ҳужжатлари ёки шартномада назарда тутилган бошқа усуллар б-н таъминланиши мумкин. Мажбуриятлар қонунларда ёки шартномада назарда тутилган асосларга кўра, тўлиқ ёки қисман бекор бўлади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.