Majlisiy

Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 71-b. — ziyouz.com

Majlisiy (15-a. oxiri, Xorazm -16-a. 1-yarmi, Buxoro) — şoir. Hayoti va ijodi qaqida ayrim ma'lumotlar Nisoriynit «Muzakkir ul-ahbob» tazkirasida uçraydi.

Uning 4000 misralik «Qissai Sayfulmuluk» işqiysarguzaşt dostoni bizgaça yetib kelgan. Asar masnaviyda, hazaj bahrida, qissa içida qissa şaklida yozilgan bölib, tuzilişi, voqealar bayoni jihatidan folklor asarlariga yaqin turadi. Misr şohi Osimning yolğiz öğli Sayfulmulukning Fatina şohi Şohbol qizi Badeuljamolga ğo-yibona sevgisi va unga erişiş yölidagi sarguzaştlari, umuman insonning öz baxti uçun kuraşi va bu jarayonda uning kamol topişi tasvirlangan. Asarda adolat, yaxşilik va ezgulik madh etilgan, podşoxlar adolatga çaqirilgan, xotinqizlar huquklarini himoya qiliş ğoyalari ilgari surilgan.

Özbek adabiyotida dostonning folklor varianti xam yaratilgan. Asar Urta Osiyo xalqlari orasida keng tarqalgan, qozoq (SaidGaray, 1904), turkman (Kurbonali Ma'rufiy), tatar, rus va b. tillarga tarjima qilingan. Qozonda qaytakdyta naşr etilgan (1807, 1849, 1883, 1914). Toşkentda dastlab 1916 y. çop qilingan. Töla bölmagan ikki qölyozma nusxasi Özbekiston FA Şarqşunoslik in-tida saqlanadi (ivn. № 3425, 8205).

As: Qissai Sayfulmuluk, T., 1959.

Begali Krsimov.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

МАЖЛИСИЙ (15-а. охири, Хоразм -16-а. 1-ярми, Бухоро) — шоир. Ҳаёти ва ижоди қақида айрим маълумотлар Нисорийнит «Музаккир ул-аҳбоб» тазкирасида учрайди.

Унинг 4000 мисралик «Қиссаи Сайфулмулук» ишқийсаргузашт достони бизгача етиб келган. Асар маснавийда, ҳазаж баҳрида, қисса ичида қисса шаклида ёзилган бўлиб, тузилиши, воқеалар баёни жиҳатидан фольклор асарларига яқин туради. Миср шоҳи Осимнинг ёлғиз ўғли Сайфулмулукнинг Фатина шоҳи Шоҳбол қизи Бадеулжамолга ғо-йибона севгиси ва унга эришиш йўлидаги саргузаштлари, умуман инсоннинг ўз бахти учун кураши ва бу жараёнда унинг камол топиши тасвирланган. Асарда адолат, яхшилик ва эзгулик мадҳ этилган, подшохлар адолатга чақирилган, хотинқизлар ҳуқукларини ҳимоя қилиш ғоялари илгари сурилган.

Ўзбек адабиётида достоннинг фольклор варианти хам яратилган. Асар Урта Осиё халқлари орасида кенг тарқалган, қозоқ (СаидГарай, 1904), туркман (Курбонали Маъруфий), татар, рус ва б. тилларга таржима қилинган. Қозонда қайтакдйта нашр этилган (1807, 1849, 1883, 1914). Тошкентда дастлаб 1916 й. чоп қилинган. Тўла бўлмаган икки қўлёзма нусхаси Ўзбекистон ФА Шарқшунослик ин-тида сақланади (ивн. № 3425, 8205).

Ас: Қиссаи Сайфулмулук, Т., 1959.

Бегали Крсимов.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.