Major
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 73-b. — ziyouz.com
Major (lot. major — katta) — 1) kup ovozli kompozitorlik musiqa ijodida asosiy garmonik laylardan biri (aksi —minor). Yevropa musiqasida 16— 17-a.lardan rivoj topdi. Uning tayanç tovuşlari (I, III va V poğonalari) katta 3 tovuşli akkordnn hosil qiladi. M. tizimida bastalangan asarlarga köproq yorqinlik, kötarinkilik ruhi, «ijobiy» his-tuyğular xosdir. M. va minor orasidagi qarama-qarşilik musiqa san'atining nihoyatda muhim ifoda vositalaridan; 2) keng ma'noda — lad turi; boş tayanç pardaga nisbatan katta tersiya intervent oraliğida joylaşgan 3- poğona b-n belgilanadi. Şu ma'noda ioniy, lidiy, miksolidiy kabi tovuşqator M. xususiyatiga ega. Özbek an'anaviy musiqasida, ayniqsa, miksolidiy M. köproq uçraydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАЖОР (лот. major — катта) — 1) куп овозли композиторлик мусиқа ижодида асосий гармоник лайлардан бири (акси —минор). Европа мусиқасида 16— 17-а.лардан ривож топди. Унинг таянч товушлари (I, III ва V поғоналари) катта 3 товушли аккорднн ҳосил қилади. М. тизимида басталанган асарларга кўпроқ ёрқинлик, кўтаринкилик руҳи, «ижобий» ҳис-туйғулар хосдир. М. ва минор орасидаги қарама-қаршилик мусиқа санъатининг ниҳоятда муҳим ифода воситаларидан; 2) кенг маънода — лад тури; бош таянч пардага нисбатан катта терция интервент оралиғида жойлашган 3- поғона б-н белгиланади. Шу маънода ионий, лидий, миксолидий каби товушқатор М. хусусиятига эга. Ўзбек анъанавий мусиқасида, айниқса, миксолидий М. кўпроқ учрайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.