Majzub Namangoniy
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 69-b. — ziyouz.com
Majzub Namangoniy (taxallusi; asl ismi Abdulaziz) [18-a. 2-yarmi, Qarşi — 1849 (1857), Namangan] — şoir. Özbek tasavvuf adabiyotining yirik namoyandalaridan biri. Buxoro madrasalarida tahsil körgan. Şu yerda Xalifa Husayn Yangiqörğoniydan tasavvuf ta'limini olgan.
M. tasavvufda zikri jaxriya (oşkora zikr) yölining öziga xos uslubini tatbiq etgan. Uning qalamiga mansub «Devon»ga kirgan «Soqiynoma» (181 sahifa) sufiylarning suhbatlarida maxsus maqom b-n öqilgan. Bu esa, öz navbatida, zikr vazifasini ham ötagan. Unga ergaşuvçilarni majzubiylar deb ataşgan. 19-a.da Turkistonda majzubxonlik keng tarqalgan. M. asarlari öz davrida va keyinçalik ham köplab qölyozma manbalardan örin olgan, töplamlar holida bir neça bor naşr etilgan va keng tarqalgan.
M.ning özbek va fors tillarida alo-hida-alohida «Devon»i bölib, ularning asosiy qismini ğazal, muxammas, qasida, soqiynoma taşkil etadi. Bundan taşqari, M.ning fors tilida yaratilgan «Tazkirai Majzub Namangoniy» nomli asari ham bor. Bu tazkira tasavvuf şayxlari va sufiyona istilohlar mazmuniga bağişlangan. «Devoni Majzub», «Tazkirai hazrati Majzub Namangoniy» asarlari Özbekiston FA Şarqşunoslik in-ti qölyozmalar fondida saqlanadi (inv. №1018; 2662, 2125,2567, 1481).
Ad.: Tazkirai Qayyumiy, [1kitob], T., 1998; Ostonaqulov I., Farğonalik valiylar, T., 2001.
Otabek Jöraboyev.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАЖЗУБ Намангоний (тахаллуси; асл исми Абдулазиз) [18-а. 2-ярми, Қарши — 1849 (1857), Наманган] — шоир. Ўзбек тасаввуф адабиётининг йирик намояндаларидан бири. Бухоро мадрасаларида таҳсил кўрган. Шу ерда Халифа Ҳусайн Янгиқўрғонийдан тасаввуф таълимини олган.
М. тасаввуфда зикри жахрия (ошкора зикр) йўлининг ўзига хос услубини татбиқ этган. Унинг қаламига мансуб «Девон»га кирган «Соқийнома» (181 саҳифа) суфийларнинг суҳбатларида махсус мақом б-н ўқилган. Бу эса, ўз навбатида, зикр вазифасини ҳам ўтаган. Унга эргашувчиларни мажзубийлар деб аташган. 19-а.да Туркистонда мажзубхонлик кенг тарқалган. М. асарлари ўз даврида ва кейинчалик ҳам кўплаб қўлёзма манбалардан ўрин олган, тўпламлар ҳолида бир неча бор нашр этилган ва кенг тарқалган.
М.нинг ўзбек ва форс тилларида ало-ҳида-алоҳида «Девон»и бўлиб, уларнинг асосий қисмини ғазал, мухаммас, қасида, соқийнома ташкил этади. Бундан ташқари, М.нинг форс тилида яратилган «Тазкираи Мажзуб Намангоний» номли асари ҳам бор. Бу тазкира тасаввуф шайхлари ва суфиёна истилоҳлар мазмунига бағишланган. «Девони Мажзуб», «Тазкираи ҳазрати Мажзуб Намангоний» асарлари Ўзбекистон ФА Шарқшунослик ин-ти қўлёзмалар фондида сақланади (инв. №1018; 2662, 2125,2567, 1481).
Ад.: Тазкираи Қайюмий, [1китоб], Т., 1998; Остонақулов И., Фарғоналик валийлар, Т., 2001.
Отабек Жўрабоев.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.