Makroiqtisodiy model

Makroiqtisodiy model - iqtisodiymatematik modellarning uzviy qismi, butun iqtisodiyotni va uning eng muhim tarmoqlari, sektorlari, sohalari rivojlanişini matematik şaklda aks ettiruvçi iqtisodiymatematik model. M.m. iqtisodiyotni yagona tizim sifatida ifodalab, uning umumlaştirilgan moddiy va moliyaviy körsatkiçlari: yalpi içki mahsulot, iste'mol, investitsiya, bandlik, foiz stavkalari, pul miqdori va b.ning özaro boğliqligini körsatadi. M.m.ni tuzişning asosiy maqsadi makroiqtisodiy boğlanişlardan iborat turli hodisalarni soddalaştirilgan şaklda ifodalaş orqali uning yeçimini topişdir. M.m. tuziş jarayonida örganilayotgan hodisanyng muhim omillari aniqlanib, yeçilişi kutilayotgan muammo uçun muhim bölmagan jihatlar tuşirib qoldiriladi. M.m. tuziş quyidagi bosqiçlarni öz içiga oladi: a) tadqiqotning predmeti va maqsadi soddalaştirilgan holda belgilanadi; b) kuzatilayotgan makroiqtisodiy tizimning maqsadga muvofiq tarkibiy va funksional unsurlari ajratib olinib, ularning eng muhim sifat tavsiflari aniqlanadi; v) M.m. unsurlarining özaro boğlanişi, ketma-ketligi belgilanadi va uning matematik modeli keltiriladi; g) matematik modelda hisobkitoblar amalga oşiriladi va olingan natija tahlil qilinadi. M.m. nazariy tadqiqot sifatida sinov va asoslaşni talab etadi. Jamlangan statistik ma'lumotlarni M.m.ga tuşiriş ehtimoldagi makroiktisodiy oqibatlarga oldindan baho beriş im-konini beradi. Tarmoklararo balans, davlat daromadlari va xarajatlari balansi, tölov balanslarini hisoblaş M.m.ga misol böla oladi.

Şonazar Ermamatov.