Malagasi tili
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 124–125-b. — ziyouz.com
Matn sifati past bölişi mumkin. Bu maqola PDF'dagi buzuq belgilar bilan olingan (işonç 85%): ayrim söz va raqamlar xato bölişi mumkin — iqtibos keltirişdan oldin asl matn bilan solişting.
Malagasi tili MALAGASI TILI, malgaş tili — avstronez tillari oilasidagi indonez tillari tarmoğiga mansub, Madagaskar o.da, unga yaqin bölgan Komor va Seyşel o.larida tarqalgan til. Fransuz tili b-n birga Madagasskar Respublikasining rasmiy tili hisoblanadi; unda 10 mln. dan ortiq kişi sözlaşadi.
M. t. ğarbiy va şarqiy guruh lahjalarga bölinadi. Şarqiy guruhdagi merina lahjasi adabiy tilga asos bölgan. Fonetik tizimdagi 5 ta (i, e, a, o, i) unli, 20 ta undoş va ao, ai, oi, ei, diftonglari mavjud. Fe'l nisbatlari tizimi ança rivojlangan. Zamon kategoriyasi morfologik usulda — affikslar yordamida ifodalanadi. Otlarda jins, son, kelişik kategoriyalari mavjud emas. II şaxs olmoşlari sözlovçi va tinglovçining jinsi, ijtimoiy mavqeiga qarab 7 tagaça böladi. Sintaktik jihatdan kesim, odatda, ran boşida, ega ran oxirida, aniklovçi aniqlanmişdan keyin keladi. Luğat tarkibida sanskrit, arab, suaxili tillaridan özlaşmalar ançagina. Rivojlaniş jarayonida M. t.ga arab tili, keyinçalik fransuz tili sezilarli ta'sir körsatgan. 19-a. boşigaça arab yozuvi, 19-a. boşlaridan esa lotin yozuvi qöllaniladi. MALAGASILAR (malgaşlar) — xalq. Madagaskarning asosiy aholisi. 12,79 mln. kişi (1990- y.lar örtalari). Ozgina qismi Reyunonda, Seyşel va Komor o.larida yaşaydi. Malagasi tilida sözlaşadi. Köpçiligi an'anaviy diniy e'tiqodlarga siğinişadi. Xristian va sunniy musulmonlar ham bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАЛАГАСИ ТИЛИ, мальгаш тили — австронез тиллари оиласидаги индонез тиллари тармоғига мансуб, Мадагаскар о.да, унга яқин бўлган Комор ва Сейшель о.ларида тарқалган тил. Француз тили б-н бирга Мадагасскар Республикасининг расмий тили ҳисобланади; унда 10 млн. дан ортиқ киши сўзлашади.
М. т. ғарбий ва шарқий гуруҳ лаҳжаларга бўлинади. Шарқий гуруҳдаги мерина лаҳжаси адабий тилга асос бўлган. Фонетик тизимдаги 5 та (i, e, а, о, и) унли, 20 та ундош ва ао, ai, oi, ei, дифтонглари мавжуд. Феъл нисбатлари тизими анча ривожланган. Замон категорияси морфологик усулда — аффикслар ёрдамида ифодаланади. Отларда жинс, сон, келишик категориялари мавжуд эмас. II шахс олмошлари сўзловчи ва тингловчининг жинси, ижтимоий мавқеига қараб 7 тагача бўлади. Синтактик жиҳатдан кесим, одатда, ran бошида, эга ran охирида, аникловчи аниқланмишдан кейин келади. Луғат таркибида санскрит, араб, суахили тилларидан ўзлашмалар анчагина. Ривожланиш жараёнида М. т.га араб тили, кейинчалик француз тили сезиларли таъсир кўрсатган. 19-а. бошигача араб ёзуви, 19-а. бошларидан эса лотин ёзуви қўлланилади. МАЛАГАСИЛАР (мальгашлар) — халқ. Мадагаскарнинг асосий аҳолиси. 12,79 млн. киши (1990- й.лар ўрталари). Озгина қисми Реюньонда, Сейшель ва Комор о.ларида яшайди. Малагаси тилида сўзлашади. Кўпчилиги анъанавий диний эътиқодларга сиғинишади. Христиан ва сунний мусулмонлар ҳам бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.