Malaka oşiriş
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 130–131-b. — ziyouz.com
Malaka oşiriş MALAKA OŞIRIŞ, Kadrlar malakasini oşiriş va ularni qayta tayyorlaş (ÖzRda) — uzluksiz ta'lim tizimi turlaridan biri, xalq xöjaligining barça sohasida işlovçi mutaxassislar va rahbar xodimlarning kasbiy bilim va könikmalarini yangilaş hamda çuqurlaştiriş jarayoni. Kadrlarning raqobatbardoşlik sifatlari hamda bilim va könikmalarining zamon talablariga javob bera oladigan darajada bölişini ta'minlaydi. M.o. va qayta tayyorlaş har bir xodimning öz mutaxassisligi böyiça sönggi fan yutuklari, yangiliklari b-n tanişiş, ularni özlaştiriş, yangi amaliy iş usullari, ilgor iş tajribalarini
örganişdan iborat ilmiy nazariy hamda amaliy tayyorgarlik jarayoni hisoblanadi. M.o. va kayta tayyorlaş davriyligi turli mutaxassislar hamda rahbar xodimlar uçun turliça bölib, 2—5 y.da 1 marta, zarur hollarda bundan qisqa muddatlarda ötkaziladi. M.o. va qayta tayyorlaş un-tlarda, malaka oşiriş in-tlarida qamda professional qayta tayyorlaş huquqiga ega bölgan öquv markazlarida amalga oşiriladi. Mazkur jarayon i.ç.dan ajralgan, qisman ajralgan va ajralmagan holda bölişi mumkin. Uning şakli M.o. ta'lim muassasasi tomonidan ta'lim dasturining murakkabligi e'tiborga olingan holda va buyurmaçining u b-n tuzilgan şartnomasi asosidagi ehtiyojlariga muvofiq ravişda belgilanadi. M.o. va qayta tayyorlaş muddati turliça bölib, har bir holda qöyilgan maqsad hamda vazifalarga muvofiq belgilanadi. M.o. va qayta tayyorlaş ta'lim muassasasi öquv jarayonini maqsadli taşkil etiş, ta'lim şakli, uslublari, texnologiyasini qöllaş orqali tinglovçilarga ta'lim dasturlarini özlaştirişlari uçun zarur şaroitlar yaratadi. Mazkur dasturlar malaka oşiriş ta'lim muassasalari tomonidan buyurtmaçi eqtiyojlarini, şuningdek, qöşimça kasb ta'limi dasturlari mazmuni oldiga qöyilgan davlat talablarini e'tiborga olgan holda işlab çiqiladi, tasdiqlanadi va amalga oşiriladi. Mutaxassislarni professional M.o. va kayta tayyorlaş jarayoni yakuniy davlat attestatsiyasi b-n tugallanadi. Attestatsiyani ötkaziş tartibi ta'limni boşqariş böyiça tegişli davlat organlari tomonidan belgilanadi. Öquv rejasining barça talablarini bajargan, yakuniy davlat attestatsiyasidan muvaffaqiyatli ötgan tinglovçilar M.o. va qayta tayyorgarlikdan ötganligi haqida belgilangan namunadagi diplom yoki sertifikat oladilar. Kadrlar malakasini oşiriş va ularni kayta tayyorlaş tartibi ÖzR Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
Saidqosim Usmonov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАЛАКА ОШИРИШ, Кадрлар малакасини ошириш ва уларни қайта тайёрлаш (ЎзРда) — узлуксиз таълим тизими турларидан бири, халқ хўжалигининг барча соҳасида ишловчи мутахассислар ва раҳбар ходимларнинг касбий билим ва кўникмаларини янгилаш ҳамда чуқурлаштириш жараёни. Кадрларнинг рақобатбардошлик сифатлари ҳамда билим ва кўникмаларининг замон талабларига жавоб бера оладиган даражада бўлишини таъминлайди. М.о. ва қайта тайёрлаш ҳар бир ходимнинг ўз мутахассислиги бўйича сўнгги фан ютуклари, янгиликлари б-н танишиш, уларни ўзлаштириш, янги амалий иш усуллари, илгор иш тажрибаларини
ўрганишдан иборат илмий назарий ҳамда амалий тайёргарлик жараёни ҳисобланади. М.о. ва кайта тайёрлаш даврийлиги турли мутахассислар ҳамда раҳбар ходимлар учун турлича бўлиб, 2—5 й.да 1 марта, зарур ҳолларда бундан қисқа муддатларда ўтказилади. М.о. ва қайта тайёрлаш ун-тларда, малака ошириш ин-тларида қамда профессионал қайта тайёрлаш ҳуқуқига эга бўлган ўқув марказларида амалга оширилади. Мазкур жараён и.ч.дан ажралган, қисман ажралган ва ажралмаган ҳолда бўлиши мумкин. Унинг шакли М.о. таълим муассасаси томонидан таълим дастурининг мураккаблиги эътиборга олинган ҳолда ва буюрмачининг у б-н тузилган шартномаси асосидаги эҳтиёжларига мувофиқ равишда белгиланади. М.о. ва қайта тайёрлаш муддати турлича бўлиб, ҳар бир ҳолда қўйилган мақсад ҳамда вазифаларга мувофиқ белгиланади. М.о. ва қайта тайёрлаш таълим муассасаси ўқув жараёнини мақсадли ташкил этиш, таълим шакли, услублари, технологиясини қўллаш орқали тингловчиларга таълим дастурларини ўзлаштиришлари учун зарур щароитлар яратади. Мазкур дастурлар малака ошириш таълим муассасалари томонидан буюртмачи эқтиёжларини, шунингдек, қўшимча касб таълими дастурлари мазмуни олдига қўйилган давлат талабларини эътиборга олган ҳолда ишлаб чиқилади, тасдиқланади ва амалга оширилади. Мутахассисларни профессионал М.о. ва кайта тайёрлаш жараёни якуний давлат аттестацияси б-н тугалланади. Аттестацияни ўтказиш тартиби таълимни бошқариш бўйича тегишли давлат органлари томонидан белгиланади. Ўқув режасининг барча талабларини бажарган, якуний давлат аттестациясидан муваффақиятли ўтган тингловчилар М.о. ва қайта тайёргарликдан ўтганлиги ҳақида белгиланган намунадаги диплом ёки сертификат оладилар. Кадрлар малакасини ошириш ва уларни кайта тайёрлаш тартиби ЎзР Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
Саидқосим Усмонов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.