Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Malik Qayumoviç Qayumov

    Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 109–110-b. — ziyouz.com

    Qayumov Malik Qayumoviç (1912.22.4, Toşkent) — kinorej., kinooperator. Özbekiston xalq artisti (1948). Xalq artisti (1967). Özbekistonda xizmat körsatgan san'at arbobi (1946). Mehnat Qahramoni (1981). Butunittifoq kinematografiya instituti (VGIK)ni tugatgan (1932). Faoliyatini Toşkent «Şarq yulduzi» kinofabrikasida kino artisti hamda kinooperator yordamçisi sifatida boşlagan (1929—31). Dastlab «Bağdodda «amerikon paxtasi»» (1931), «Qumlikdagi voha» (1932), «Ölim quduği» (1939) kabi filmlarda rollar öynagan. Toşkent kinoxronika studiyasida operator, ayni paytda «Soyuzkinoxronika»ning Örta Osiyo muxbiri (1932— 40). Hujjatli filmlar markaziy studiyasining 2-jahon uruşi frontlaridagi harbiy kinooperatori. Toşkent badiiy va hujjatli xronikal filmlar studiyasida kinooperator, rej., xronika direktori, badiiy rahbari (1946—60). Özbekiston ilmiyommabop va hujjatli fiLmlar studiyasining direktori, badiiy rahbari (196175). 197693 yillar Özbekiston kinematografiya xodimlari soyuzi pravleniyesining birinçi kotibi. Q. ijodiy faoliyati davomida 200 dan ortiq hujjatli va ilmiyommabop filmlar yaratdi. U öz filmlarida Örta Osiyo hayotiga oid voqealar, uning tabiati, fani va xöjalik hayotini aks ettirgan. Toşkent Farğona kanali qurilişiga bağişlangan «Qudratli oqim» (hamkorlikda yaratilgan), «Toşkent töqimaçilik kombinati», «Özbekiston geografiyasi», «Ona diyor», «Tört darvozali şahar», «Farhod çiroqlari», «Hindiston tongi», «Özbekistonimizga keling», «Insoniyatning beş qöli», «Vyetnam — mening mamlakatim», «Bahordan bahorgaça», «13 qaldirğoç», «Toşkent, Zilzila», «Gözallikning uç siri», «Samarqand hamişa men bilan», «San'aTga baxşida umr», «Oltin Bengaliya», «Özbek atlasi»,, «Paranji», «Şarqda şunday şahar bor» (yoki «Toşkent bilan uçraşuv»), «Bryussel» va boşqalar qisqa, töla metrajli filmlari özbek hujjatli kinosi rivojida muhim ahamiyat kasb etdi. Q. nafaqat Özbekiston, balki jahon hujjatli kinosi rivojiga özining munosib hissasini qöşdi va bu öz vaqtida Nyu-York, Venetsiya va Leypsig xalqaro kinofestivallarining katta oltin medallari va «Oltin Kabutar» mukofoti bilan, jahon hujjatli kinosi rivojiga qöşgan hissasi uçun maxsus diplom bilan taqdirlangan. Hamza nomidagi Özbekiston Davlat mukofoti laureati (1964). «Elyurt hurmati» ordeni (1999) va «Jasorat» medali bilan mukofotlangan (1995).

    Ad.:Hasanov B., Özbek hujjatli kinosi, T., 1972.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ҚАЮМОВ Малик Қаюмович (1912.22.4, Тошкент) — кинореж., кинооператор. Ўзбекистон халқ артисти (1948). Халқ артисти (1967). Ўзбекистонда хизмат кўрсатган санъат арбоби (1946). Меҳнат Қаҳрамони (1981). Бутуниттифоқ кинематография институти (ВГИК)ни тугатган (1932). Фаолиятини Тошкент «Шарқ юлдузи» кинофабрикасида кино артисти ҳамда кинооператор ёрдамчиси сифатида бошлаган (1929—31). Дастлаб «Бағдодда «америкон пахтаси»» (1931), «Қумликдаги воҳа» (1932), «Ўлим қудуғи» (1939) каби фильмларда роллар ўйнаган. Тошкент кинохроника студиясида оператор, айни пайтда «Союзкинохроника»нинг Ўрта Осиё мухбири (1932— 40). Ҳужжатли фильмлар марказий студиясининг 2-жаҳон уруши фронтларидаги ҳарбий кинооператори. Тошкент бадиий ва ҳужжатли хроникал фильмлар студиясида кинооператор, реж., хроника директори, бадиий раҳбари (1946—60). Ўзбекистон илмийоммабоп ва ҳужжатли фиЛьмлар студиясининг директори, бадиий раҳбари (196175). 197693 йиллар Ўзбекистон кинематография ходимлари союзи правлениесининг биринчи котиби. Қ. ижодий фаолияти давомида 200 дан ортиқ ҳужжатли ва илмийоммабоп фильмлар яратди. У ўз фильмларида Ўрта Осиё ҳаётига оид воқеалар, унинг табиати, фани ва хўжалик ҳаётини акс эттирган. Тошкент Фарғона канали қурилишига бағишланган «Қудратли оқим» (ҳамкорликда яратилган), «Тошкент тўқимачилик комбинати», «Ўзбекистон географияси», «Она диёр», «Тўрт дарвозали шаҳар», «Фарҳод чироқлари», «Ҳиндистон тонги», «Ўзбекистонимизга келинг», «Инсониятнинг беш қўли», «Вьетнам — менинг мамлакатим», «Баҳордан баҳоргача», «13 қалдирғоч», «Тошкент, Зилзила», «Гўзалликнинг уч сири», «Самарқанд ҳамиша мен билан», «СанъаТга бахшида умр», «Олтин Бенгалия», «Ўзбек атласи»,, «Паранжи», «Шарқда шундай шаҳар бор» (ёки «Тошкент билан учрашув»), «Брюссель» ва бошқалар қисқа, тўла метражли фильмлари ўзбек ҳужжатли киноси ривожида муҳим аҳамият касб этди. Қ. нафақат Ўзбекистон, балки жаҳон ҳужжатли киноси ривожига ўзининг муносиб ҳиссасини қўшди ва бу ўз вақтида Нью-Йорк, Венеция ва Лейпциг халқаро кинофестивалларининг катта олтин медаллари ва «Олтин Кабутар» мукофоти билан, жаҳон ҳужжатли киноси ривожига қўшган ҳиссаси учун махсус диплом билан тақдирланган. Ҳамза номидаги Ўзбекистон Давлат мукофоти лауреати (1964). «Элюрт ҳурмати» ордени (1999) ва «Жасорат» медали билан мукофотланган (1995).

    Ад.:Ҳасанов Б., Ўзбек ҳужжатли киноси, Т., 1972.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.