Malta mexanizmi
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 149-b. — ziyouz.com
Malta mexanizmi MALTA MEXANIZMI, malta xoçi (nomi Malta xoçi — Malta ordeni timsolidan olingan) — uzluksiz aylanma harakatni uzlukli aylanma harakatga özgartirib beruvçi qurilma; özgartiruvçi (qayta hosil qiluvçi) mexanizmlar turiga kiradi. Asosan, yetakçi va yetaklanuvçi disklardan iborat. Yetakçi disk aylanib turganda uning barmoği ma'lum vaqt yetaklanuvçi disk (xoç)dagi radial (radius böyiça yönalgan) öyiqqa kirib turadi va uni muayyan burçakka (60 yoki 90° ga) buradi. Barmoq radial öyiqdan çiqqanidan söng yetakçi disk yetaklanuvçi disk sirtida sirpanadi va uning harakatini töxtatadi. M.m.ning disklar taşqi va içki ilaşadigan, disklarining şakli hamda barmoqlari va radial öyiklari soni har xil bölgan turlari bor. M.m. kino qöyiş apparatlarida va töxtab-töxtab işlaydigan boşqa qurilmalarda qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАЛЬТА МЕХАНИЗМИ, мальта хочи (номи Мальта хочи — Мальта ордени тимсолидан олинган) — узлуксиз айланма ҳаракатни узлукли айланма ҳаракатга ўзгартириб берувчи қурилма; ўзгартирувчи (қайта ҳосил қилувчи) механизмлар турига киради. Асосан, етакчи ва етакланувчи дисклардан иборат. Етакчи диск айланиб турганда унинг бармоғи маълум вақт етакланувчи диск (хоч)даги радиал (радиус бўйича йўналган) ўйиққа кириб туради ва уни муайян бурчакка (60 ёки 90° га) буради. Бармоқ радиал ўйиқдан чиққанидан сўнг етакчи диск етакланувчи диск сиртида сирпанади ва унинг ҳаракатини тўхтатади. М.м.нинг дисклар ташқи ва ички илашадиган, дискларининг шакли ҳамда бармоқлари ва радиал ўйиклари сони ҳар хил бўлган турлари бор. М.м. кино қўйиш аппаратларида ва тўхтаб-тўхтаб ишлайдиган бошқа қурилмаларда қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.