Manganit
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 168-b. — ziyouz.com
Manganit (lot. manganum — marganets nomidan) — gidroksidlar kiçik sinfiga mansub mineral, Mp2O3N2O. Monoklin singoniyada kristallanadi. Kristallik sturukturasi — zanjirsimon. Qora yoki töq kulrang, oqiq ziç massa. Qattiqligi 3,5 — 4,0, ziçligi 4,3—4,4 g/sm3. Yaltiroqligi yarim metallsimon. Gidrotermal tomirlarda köpgina druzlar, çötkalar hosil qilgan, lekin çökindi konlarda Mp, odatda, agregat holida uçraydi. Kr-vuşqrqligi mukammal. Kelib çiqişi çökindi yoş gidrotermal. Çökindi konlarda pirolyuzit va rodoxrozit fa-siyalari oraliğida hosil böladi. Köpinça, tomirli tanalar barit, siderit kabilar b-n, şuningdek qoldiq gillar ba'zi issiq buloqlar yotqiziqlarida uçraydi. Marganetsning asosiy rudasi. Özbekistonda M. marganets konlarida, xorijda — Rossiya, Ozarbayjon, Avstraliya va b. joylarda uçraydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАНГАНИТ (лот. manganum — марганец номидан) — гидроксидлар кичик синфига мансуб минерал, Мп2О3Н2О. Моноклин сингонияда кристалланади. Кристаллик стуруктураси — занжирсимон. Қора ёки тўқ кулранг, оқиқ зич масса. Қаттиқлиги 3,5 — 4,0, зичлиги 4,3—4,4 г/см3. Ялтироқлиги ярим металлсимон. Гидротермал томирларда кўпгина друзлар, чўткалар ҳосил қилган, лекин чўкинди конларда Мп, одатда, агрегат ҳолида учрайди. Кр-вушқрқлиги мукаммал. Келиб чиқиши чўкинди ёш гидротермал. Чўкинди конларда пиролюзит ва родохрозит фа-циялари оралиғида ҳосил бўлади. Кўпинча, томирли таналар барит, сидерит кабилар б-н, шунингдек қолдиқ гиллар баъзи иссиқ булоқлар ётқизиқларида учрайди. Марганецнинг асосий рудаси. Ўзбекистонда М. марганец конларида, хорижда — Россия, Озарбайжон, Австралия ва б. жойларда учрайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.