Mangazeya
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 168-b. — ziyouz.com
Mangazeya — Ğarbiy Sibirning şim.-ğarbida, Taz daryosi böyida joylaşgan qad. rus şahri (17-a.). Nomi — mangazeya yohud molkanzeya degan nenets qabilasi joylaşgan yer nomidan olingan. 17-a. boşida M. ruslarni Şim. Sibir, Yenisey va Lena daryolari havzalarini egallaşlarida tayanç punkti bölib xizmat qilgan. 17-a.ning 20-y.lari boşida unda 2 ming aholi yaşagan. Ğarbiy Yevropa savdo kompaniyalarining möynaga boy r-nlarga kiriş yölini tösiş maqsadida 1619 y. M. orqali suziş taqikdangan. M. aholisi ne-netslar va b. b-n ayirboşlaş savdosini yuritgan, suvsar, baliqçilik, çorvaçilik, kemasozlik, hunarmandçilik b-n şuğullangan. Rus savdogarlari ham möyna olib ketişgan. 17-a. örtalarida Yenisey havzasining şim. qismida möynali hayvonlar qirilgan. Natijada M.ning.iqtisodiy ahamiyati pasaya borgan. Markazi Yeniseydagi Turuxan manziliga köçirilgan. 1672 y. bu yerda Yangi M. (hoz. Krasnoyarsk tarkibidagi r-n markazi) şahri qad. kötargan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАНГАЗЕЯ — Ғарбий Сибирнинг шим.-ғарбида, Таз дарёси бўйида жойлашган қад. рус шаҳри (17-а.). Номи — мангазея ёҳуд молканзея деган ненец қабиласи жойлашган ер номидан олинган. 17-а. бошида М. русларни Шим. Сибирь, Енисей ва Лена дарёлари ҳавзаларини эгаллашларида таянч пункти бўлиб хизмат қилган. 17-а.нинг 20-й.лари бошида унда 2 минг аҳоли яшаган. Ғарбий Европа савдо компанияларининг мўйнага бой р-нларга кириш йўлини тўсиш мақсадида 1619 й. М. орқали сузиш тақикданган. М. аҳолиси не-нецлар ва б. б-н айирбошлаш савдосини юритган, сувсар, балиқчилик, чорвачилик, кемасозлик, ҳунармандчилик б-н шуғулланган. Рус савдогарлари ҳам мўйна олиб кетишган. 17-а. ўрталарида Енисей ҳавзасининг шим. қисмида мўйнали ҳайвонлар қирилган. Натижада М.нинг.иқтисодий аҳамияти пасая борган. Маркази Енисейдаги Турухан манзилига кўчирилган. 1672 й. бу ерда Янги М. (ҳоз. Красноярск таркибидаги р-н маркази) шаҳри қад. кўтарган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.