Manğişloq neft-gaz rayoni
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 195-b. — ziyouz.com
Manğişloq neft-gaz rayoni — Qozoğistonning ğarbiy qismida, Manğişloq ya. o.da joylaşgan. Uning neft va gaz b-n boğliq qismi Manğişloqjan.dagi egilmada. Egilmaning uz. 300 km, eni 130 km. Rayonning neftgazliligi 1961 y.dan ma'lum bölgan, 1965 y.dan neft çiqarila boşlagan. 15 dan ortiq neft, neftgaz va gaz konlari oçilgan. Geologik jihatdan Manğişloq jan. Turon plitasida joylaşgan. Eng qad. yotqiziklar perm va trias davriga mansub. Ular markaziy qismida 4 km çuqurlikda yotadi. Kesimdagi yotqiziqlar, asosan, terrigen jinslardan iborat. Sanoat ahamiyatiga ega neftgazlilik trias, yura va bör yotqiziqlari b-n boğliq. Bu yotqiziqlardagi neftgaz qatlamlari qalinligi 1 m dan 25 m gaça bölib, quduqlar debiti 25 ming m3/sutka. Yura mahsuldor qatlamining foydali kalinligi 65 m, gaz debiti 800 ming m3/ sutkaga teng. Enğ yirik neftgaz konlari: Uzen, Tanga, Şaxpaxti, Jetiboy va b. Barça konlardagi neftning fizik va kimyoviy xususiyatlari öxşaş: yengil, s. of. 0,82—0,87 g/sm3, smola mikdori 4,5— 19,4% parafin köp (12—29%), oltingugurt deyarli yöq. Gazlari metanli bölib (90%), oğir uglevodorodlar miqdori kam (1—2%), qovuşqoqligi ham yuqori emas.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАНҒИШЛОҚ НЕФТЬ-ГАЗ РАЙОНИ — Қозоғистоннинг ғарбий қисмида, Манғишлоқ я. о.да жойлашган. Унинг нефть ва газ б-н боғлиқ қисми Манғишлоқжан.даги эгилмада. Эгилманинг уз. 300 км, эни 130 км. Районнинг нефтьгазлилиги 1961 й.дан маълум бўлган, 1965 й.дан нефть чиқарила бошлаган. 15 дан ортиқ нефть, нефтьгаз ва газ конлари очилган. Геологик жиҳатдан Манғишлоқ жан. Турон плитасида жойлашган. Энг қад. ётқизиклар пермь ва триас даврига мансуб. Улар марказий қисмида 4 км чуқурликда ётади. Кесимдаги ётқизиқлар, асосан, терриген жинслардан иборат. Саноат аҳамиятига эга нефтьгазлилик триас, юра ва бўр ётқизиқлари б-н боғлиқ. Бу ётқизиқлардаги нефтьгаз қатламлари қалинлиги 1 м дан 25 м гача бўлиб, қудуқлар дебити 25 минг м3/сутка. Юра маҳсулдор қатламининг фойдали калинлиги 65 м, газ дебити 800 минг м3/ суткага тенг. Энғ йирик нефтьгаз конлари: Узен, Танга, Шахпахти, Жетибой ва б. Барча конлардаги нефтнинг физик ва кимёвий хусусиятлари ўхшаш: енгил, с. of. 0,82—0,87 г/см3, смола микдори 4,5— 19,4% парафин кўп (12—29%), олтингугурт деярли йўқ. Газлари метанли бўлиб (90%), оғир углеводородлар миқдори кам (1—2%), қовушқоқлиги ҳам юқори эмас.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.