Manipulyator
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 177-b. — ziyouz.com
Manipulyator - 1) maşinasozlikda zagotovka yoki buyumning vaziyatini özgartirib turiş b-n boğliq bölgan qöşimça operatsiyalarni bajariş uçun muljallangan maşina yoki qurilma. Asosan ştativlar, riçag va tutqiçlardan iborat. Prokatlaş, bolğalaş, presslaş va payvandlaş işlarida köproq qöllaniladi; 2) işlaş qiyin va xavfli joylarda odam kuli b-n qilinadigan operatsiyalarni bajariş uçun muljallangan moslama, qurilmalar va maşina (sanoat roboti). Suv ostida bajariladigan tadqiqotlarda (q.Gidrostat), kimyo lab.larida yadro reaktorlarida (xavfli radioaktiv moddalar b-n işlaşda) qöllaniladi (rayem); 3) geologiyada burgilaş agregatining asosiy mexanizmi. Uning yordamida burgilovçi bo-lğali avtomatik uzatkiç zarur yönalişlarda uzatib turiladi (yana q. Mikromanipulyator) .
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАНИПУЛЯТОР - 1) машинасозликда заготовка ёки буюмнинг вазиятини ўзгартириб туриш б-н боғлиқ бўлган қўшимча операцияларни бажариш учун мулжалланган машина ёки қурилма. Асосан штативлар, ричаг ва тутқичлардан иборат. Прокатлаш, болғалаш, пресслаш ва пайвандлаш ишларида кўпроқ қўлланилади; 2) ишлаш қийин ва хавфли жойларда одам кули б-н қилинадиган операцияларни бажариш учун мулжалланган мослама, қурилмалар ва машина (саноат роботи). Сув остида бажариладиган тадқиқотларда (қ.Гидростат), кимё лаб.ларида ядро реакторларида (хавфли радиоактив моддалар б-н ишлашда) қўлланилади (раем); 3) геологияда бургилаш агрегатининг асосий механизми. Унинг ёрдамида бургиловчи бо-лғали автоматик узаткич зарур йўналишларда узатиб турилади (яна қ. Микроманипулятор) .
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.