Mann

Mann — 1) qad. oğirlik ölçov birligi; qiymati Xorazmda 15-a.gaça 1M. 3 qadok, ya'ni 1,255 kg, 17-a.da 10 va 12 qadoqqa teng bölgan. 19-a. örtalaridan asosan, 1M.=48 qadoq =480,409512 kg =19,657 kg bulgan. Buxoroda 1671 y. 1M =5120 misqol =25,6 kg bölgan (1 misqol = 5g). Buxoro «katta oğirligi»da 1M = 25600 misqol = 128 kg. 1723 y. ma'lumotlariga köra, Qarşida 1M = 10 qadoq = 4,095 kg, Samarqandda 1M = 20 kg ga teng bölgan. Toşkentda M. örnida köproq botmon işlatilgan: 1 Toşkent botmoni, asosan, 10,5 pud = 171,995 kg bölgan. Hindistonda 14-a.da 1M = 12,832 kg, Boburiylar davrida M.ning bir neça turlari bölgan. Şulardan Akbarşoh M.i, ya'ni Akbariy M.i. 25,156 kg ga teng bölgan; 2) qad. yuza ulçov birligi, mamlakatimiz xududida ekin maydonlarini ulçaşda qöllanilgan; qiymatlari ham har xil. Amalda «katta oğirlik M.» guruhi yer maydonini ölçaşda köproq qöllanilgan. Töppi M.idagi (boşqaça nomi — mani taki) donning oğirligi 4,32 kg bölgan (14-a; Buxoro). Demak, töppi M.i 4,32 kg don ekilgan maydonni ifodalagan. Katta oğirlik M.i. Samarqandda (15—16-a.lar.) 20 kg ga, Buxoroda (19-a.) 1M = 2 tanob bölgan. Xorazmda esa 1 tanob yerga 5 botmon buğdoy (1 botmon = 20 kg) ekilgan.

Oğirlik ölçovi M.ining qiymatlari har xil bölgani uçun ularga mos keladigan maydonlar ham har xil bölgan.