Manzuma
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 175–176-b. — ziyouz.com
Manzuma (arab.— tizma) — voqeaband şe'riy asar yoki şe'riy maktubni ifodalovçi termin. M. asosan masnaviy şaklida, har bir bayti a-a, b-b, v-v qofiya tartibida yoziladi. Özbek mumtoz adabiyotida şe'riy hikoyalarga nisbatan ham M. termini işlatilgan. M.larda kiçik syujet va syujet unsurlari buladi. Şoir bironbir kiçik voqeaning hikoyaviy şe'riy ifodasini keltiradi. Turli mavzularga bağişlangan va uziga xos uslubiy xususiyatlarga ega. M.lar mavjud: işqiy, sarguzaşt, afsonaviyromantik, tari-xiybiografik, axloqiydidaktik, arzi hol (hasbi hol), tamsil, satirik va h.k. M., ayniqsa, 19-a. özbek şoirlari ijodida yangi bir bosqiçga kötarildi, an'anaviy xususiyat kasb etdi. Muqimiyning qator hajviy, Furqatning ma'rifatparvarlik ruhidagi asarlarida (noma-M.lar) bu şaklning imkoniyatlari kengaytirildi. Furqatning «Suvorov haqida» M.si masnaviy şaklidagi 86 baytdan iborat. M.ni nazm libosidagi hikoya, kiçik şe'riy qissa deyiş ham mumkin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАНЗУМА (араб.— тизма) — воқеабанд шеърий асар ёки шеърий мактубни ифодаловчи термин. М. асосан маснавий шаклида, ҳар бир байти а-а, б-б, в-в қофия тартибида ёзилади. Ўзбек мумтоз адабиётида шеърий ҳикояларга нисбатан ҳам М. термини ишлатилган. М.ларда кичик сюжет ва сюжет унсурлари булади. Шоир биронбир кичик воқеанинг ҳикоявий шеърий ифодасини келтиради. Турли мавзуларга бағишланган ва узига хос услубий хусусиятларга эга. М.лар мавжуд: ишқий, саргузашт, афсонавийромантик, тари-хийбиографик, ахлоқийдидактик, арзи ҳол (ҳасби ҳол), тамсил, сатирик ва ҳ.к. М., айниқса, 19-а. ўзбек шоирлари ижодида янги бир босқичга кўтарилди, анъанавий хусусият касб этди. Муқимийнинг қатор ҳажвий, Фурқатнинг маърифатпарварлик руҳидаги асарларида (нома-М.лар) бу шаклнинг имкониятлари кенгайтирилди. Фурқатнинг «Суворов ҳақида» М.си маснавий шаклидаги 86 байтдан иборат. М.ни назм либосидаги ҳикоя, кичик шеърий қисса дейиш ҳам мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.