Maputu
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 196–197-b. — ziyouz.com
Maputu (1976 y.gaça Lorensu-Markiş) — Mozambik poytaxti. Maputu viloyatining ma'muriy markazi. Mamlakatning jan. qismida, Hind okeanining Delagoa buxtasi sohilida joylaşgan. Iqlimi tropik, passatli iqlim. Yillik yoğin örtaça 780 mm. Yanv.ning örtaça t-rasi 25,5°, iyulniki 18,2°. Aholisi 989 ming kişi (1997). Hind okeani sohilidagi yirik port (yillik yuk ortib-tuşiriş 10 mln. t).
Afrikani aylanib ötiladigan yöldagi muhim tranzit punkti. M. portidan Zambiya va Zimbabve mamlakatlari ham foydalanadi. T.y. orqali JAR va Zimbabve b-n tutaşgan. Port orkali çetga paxta, kömir, şakarqand, sizal eksport qilinadi. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Mamlakatning muhim sanoat markazi (mamlakat sanoat mahsulotining 55% işlab çiqariladi). Maşinasozlik, neftni qayta işlaş, oziq-ovqat, poyabzal, töqimaçilik, yoğoçsozlik sanoati korxonalari mavjud. Vagonsozlik, kema ta'mirlaş, tayyor qismlardan avtomobil yiğiş korxonalari, tamaki f-kasi işlab turibdi. Şaxar yaqinida bir neça issiqlik elektr st-yasi qurilgan. Un-t, Mozambik, tarix va b. muzeylar, Milliy kutubxona, botanika va hayvonot boğlari bor. Dengiz kurorti. Şahar 16-a.da portugallar bunyod qilgan qişloq örnida vujudga kelgan va bu yerga birinçi bölib kelgan portugaliyalik sayyoh nomi b-n Lorensu-Markiş deb atalgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАПУТУ (1976 й.гача Лоренсу-Маркиш) — Мозамбик пойтахти. Мапуту вилоятининг маъмурий маркази. Мамлакатнинг жан. қисмида, Ҳинд океанининг Делагоа бухтаси соҳилида жойлашган. Иқлими тропик, пассатли иқлим. Йиллик ёғин ўртача 780 мм. Янв.нинг ўртача т-раси 25,5°, июлники 18,2°. Аҳолиси 989 минг киши (1997). Ҳинд океани соҳилидаги йирик порт (йиллик юк ортиб-тушириш 10 млн. т).
Африкани айланиб ўтиладиган йўлдаги муҳим транзит пункти. М. портидан Замбия ва Зимбабве мамлакатлари ҳам фойдаланади. Т.й. орқали ЖАР ва Зимбабве б-н туташган. Порт оркали четга пахта, кўмир, шакарқанд, сизал экспорт қилинади. Аэропорти халқаро аҳамиятга эга. Мамлакатнинг муҳим саноат маркази (мамлакат саноат маҳсулотининг 55% ишлаб чиқарилади). Машинасозлик, нефтни қайта ишлаш, озиқ-овқат, пойабзал, тўқимачилик, ёғочсозлик саноати корхоналари мавжуд. Вагонсозлик, кема таъмирлаш, тайёр қисмлардан автомобиль йиғиш корхоналари, тамаки ф-каси ишлаб турибди. Шахар яқинида бир неча иссиқлик электр ст-яси қурилган. Ун-т, Мозамбик, тарих ва б. музейлар, Миллий кутубхона, ботаника ва ҳайвонот боғлари бор. Денгиз курорти. Шаҳар 16-а.да португаллар бунёд қилган қишлоқ ўрнида вужудга келган ва бу ерга биринчи бўлиб келган португалиялик сайёҳ номи б-н Лоренсу-Маркиш деб аталган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.