Marattiyanamolar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 198-b. — ziyouz.com
Marattiyanamolar — qirqquloqsimonlar sinfiga mansub ösimliklar tartibi (Marattiales) yoki kenja sinfi (Marattiidae). Poyasi yöğon kartoşkasimon bölib, yarmi tuproqqa botib turadi. Bargi yöğon bandli, yirik (uz. 4—6 m), patsimon, ba'zan panjasimon, bir-biriga tutaş, ikkita kalin yonbargçasi bor. Barglarining orkasida, tomirlari böylab sporangiylar joylaşgan; köpçilik M.da ular ösib sinangiylar hosil qiladi. 6 turkumi (200 ga yaqin turi) bor. Ikkala yarimşarning tropiklari, ba'zan subtro-piklarida usadi. Aftidan, M. eng qadimiy qirqquloklardan bölib, qazilma holdagisi paleozoy (karbon) davridan ma'lum. Ayrim M.ning novda va yonbarglari kraxmalga boy, ovqatga işlatiladi. Yirik M. manzarali ösimlik sifatida östiriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАРАТТИЯНАМОЛАР — қирққулоқсимонлар синфига мансуб ўсимликлар тартиби (Marattiales) ёки кенжа синфи (Marattiidae). Пояси йўғон картошкасимон бўлиб, ярми тупроққа ботиб туради. Барги йўғон бандли, йирик (уз. 4—6 м), патсимон, баъзан панжасимон, бир-бирига туташ, иккита калин ёнбаргчаси бор. Баргларининг оркасида, томирлари бўйлаб спорангийлар жойлашган; кўпчилик М.да улар ўсиб синангийлар ҳосил қилади. 6 туркуми (200 га яқин тури) бор. Иккала яримшарнинг тропиклари, баъзан субтро-пикларида усади. Афтидан, М. энг қадимий қирққулоклардан бўлиб, қазилма ҳолдагиси палеозой (карбон) давридан маълум. Айрим М.нинг новда ва ёнбарглари крахмалга бой, овқатга ишлатилади. Йирик М. манзарали ўсимлик сифатида ўстирилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.