Mareograf
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 209–210-b. — ziyouz.com
Mareograf (lot. mare va ... graf) — dengiz suvi sathi özgarişlarini avtomatik tarzda uzluksiz qayd qilib boradigan asbob. Muqim (statsionar) va gidrostatik xillari bor. Qalqovuçli muqim M.da suvning tölqinlanişi tufayli qalqovuçning dam balandga, dam pastga kötarilib-tuşib turişi natijasida (mexanik ötkazgiçlar tizimi yordamida) asbob perosi barabanga kiygizilgan diagramma lentasi sirtida siljiydi. Barabanni soat me-xanizmi harakatlantirib turadi. Pero ana şu lenta sirtiga dengiz suvining tölqinlanişiga monand egri çiziqlarni kiçraytirilgan masştabda çizib turadi. Bunday M. yirik portlarda qöllaniladi. Gidrostatik M.ning işi suv ustunining gidrostatik bosimini ölçaşga asoslangan. U oçiq dengizga 200—250 m çukurlikka tuşirilib, 1 oygaça avtomatik tarzda yozib borişi mumkin; ilmiy ekspeditsiyalarda qölllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАРЕОГРАФ (лот. mare ва ... граф) — денгиз суви сатҳи ўзгаришларини автоматик тарзда узлуксиз қайд қилиб борадиган асбоб. Муқим (стационар) ва гидростатик хиллари бор. Қалқовучли муқим М.да сувнинг тўлқинланиши туфайли қалқовучнинг дам баландга, дам пастга кўтарилиб-тушиб туриши натижасида (механик ўтказгичлар тизими ёрдамида) асбоб пероси барабанга кийгизилган диаграмма лентаси сиртида силжийди. Барабанни соат ме-ханизми ҳаракатлантириб туради. Перо ана шу лента сиртига денгиз сувининг тўлқинланишига монанд эгри чизиқларни кичрайтирилган масштабда чизиб туради. Бундай М. йирик портларда қўлланилади. Гидростатик М.нинг иши сув устунининг гидростатик босимини ўлчашга асосланган. У очиқ денгизга 200—250 м чукурликка туширилиб, 1 ойгача автоматик тарзда ёзиб бориши мумкин; илмий экспедицияларда қўллланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.