Marğiloniy Rojiy
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 224–225-b. — ziyouz.com
Rojiy Marğiloniy (taxallusi; asl ism-şarifi Xöjajon Xöja Nizomiddin Xöja öğli, 1834 — Marğilon — 1918) — şoir. Qöqon va Buxoro madrasalarida tahsil olgan. Xuşxat va savodxon bölganligi uçun mirzalik qilgan. Şoirning adabiy merosi 10 ming misraga yaqin: ular ğazal, muxammas, masnaviy, muammo, ruboiy, tuyuq, qit'a, fard, ta'rix kabi adabiy janrlarda bitilgan. R. lirik şe'rlarida pok insoniy sevgini, olijanob fazilatni uluğlaydi, zulm va adolatsizlikdan noliydi. «Qozi saylov», «Saylov» hajviyalarida amaddorlarni, poraxör qozilarni tanqid qiladi, öz davri saylovining mohiyatini oçib beradi. «Toy», «Toyçoq» kabi masnaviylarida mustamlakaçilik zulmi ostida qaşşoqlaşgan xalqning turmuşini, oçlik, muhtojlik hukm surayotgan muhitni qoralaydi. R. Dukçi eşon voqeasi haqida ham şe'rlar yozgan. Hofiz, Jomiy, Alişer Navoiy, Bedil, Fuzuliy, Nodira va Furqat kabi şoirlarning ğazallariga nazira va taxmislar bitgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РОЖИЙ Марғилоний (тахаллуси; асл исм-шарифи Хўжажон Хўжа Низомиддин Хўжа ўғли, 1834 — Марғилон — 1918) — шоир. Қўқон ва Бухоро мадрасаларида таҳсил олган. Хушхат ва саводхон бўлганлиги учун мирзалик қилган. Шоирнинг адабий мероси 10 минг мисрага яқин: улар ғазал, мухаммас, маснавий, муаммо, рубоий, туюқ, қитъа, фард, таърих каби адабий жанрларда битилган. Р. лирик шеърларида пок инсоний севгини, олижаноб фазилатни улуғлайди, зулм ва адолатсизликдан нолийди. «Қози сайлов», «Сайлов» ҳажвияларида амаддорларни, порахўр қозиларни танқид қилади, ўз даври сайловининг моҳиятини очиб беради. «Той», «Тойчоқ» каби маснавийларида мустамлакачилик зулми остида қашшоқлашган халқнинг турмушини, очлик, муҳтожлик ҳукм сураётган муҳитни қоралайди. Р. Дукчи эшон воқеаси ҳақида ҳам шеърлар ёзган. Ҳофиз, Жомий, Алишер Навоий, Бедил, Фузулий, Нодира ва Фурқат каби шоирларнинг ғазалларига назира ва тахмислар битган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.