Mariana orollari
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 215-b. — ziyouz.com
Mariana orollari - Tinç okeanning ğarbiy qismidagi bir guruh orollar, Mikroneziyayaya.. Mayd. 1,1 ming km2. 15 ta yirik va bir neça mayda orol va riflardan iborat. Kelib çiqişiga kura, marjon va vulkan orollar. Tez-tez zilzila bölib turadi, sönmagan vulkanlar bor. Eng baland joyi 965 m. Fosforit, oltingugurt, temir va marganets rudasi konlari bor. Iklimi tropik, passatli iqlim. Yiliga 1800— 2100 mm yoğin yoğadi. Tayfunlar bölib turadi. Jan. va şarqiy toğ yon bağirlari doim yaşil tropik örmonlar b-n qoplangan, şim.da kserofit ösimliklar usadi. Kokos palmasi, banan, sitrus ösimliklar östiriladi. Paxta, şakarqamiş ekiladi, kofe yetiştiriladi. Baliq ovlanadi. M.o.ga yevro-paliklardan dastlab 1521 y.da F.Magellan kelgan va orollarni Ispaniya qiroli Filipp IV ning rafiqasi nomi b-n atagan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАРИАНА ОРОЛЛАРИ - Тинч океаннинг ғарбий қисмидаги бир гуруҳ ороллар, Микронезияяя.. Майд. 1,1 минг км2. 15 та йирик ва бир неча майда орол ва рифлардан иборат. Келиб чиқишига кура, маржон ва вулкан ороллар. Тез-тез зилзила бўлиб туради, сўнмаган вулканлар бор. Энг баланд жойи 965 м. Фосфорит, олтингугурт, темир ва марганец рудаси конлари бор. Иклими тропик, пассатли иқлим. Йилига 1800— 2100 мм ёғин ёғади. Тайфунлар бўлиб туради. Жан. ва шарқий тоғ ён бағирлари доим яшил тропик ўрмонлар б-н қопланган, шим.да ксерофит ўсимликлар усади. Кокос пальмаси, банан, цитрус ўсимликлар ўстирилади. Пахта, шакарқамиш экилади, кофе етиштирилади. Балиқ овланади. М.о.га евро-паликлардан дастлаб 1521 й.да Ф.Магеллан келган ва оролларни Испания қироли Филипп IV нинг рафиқаси номи б-н атаган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.