Mariy tili
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 215–216-b. — ziyouz.com
Mariy tili — fin-ugor tillaridan biri. Rossiya Federatsiyasining Mariy El, Tatariston, Udmurtiston, Boşqirdiston respublikalarida va bir qator Volgaböyi viloyatlarida tarqalgan, 600 mingdan ortiq kişi sözlaşadi. Bir qança: ötloqzor (lugovoy), toğliq (gorniy), şarqiy, şim.-ğarbiy laxjalari va 2 xil adabiy tili (ötloqzor şarqiy va toğliqmariy) mavjud. M.t.ning har ikkala adabiy şakli 19-a.dan boşlab rus alifbosi asosidagi yozuvga, öz imlo qoidalariga ega. M.t. 8-a.dan turkiy tillar, 13-a.dan rus tili ta'sirida rivojlangan bölsada, fin-ugor tillariga xos belgilarni saqlab qolgan. Lahjalarida turli xil unlilar juftligi (a—a, o— o va b.), binobarin, singarmonizm kuzatiladi. Otlarda köplikni ifodalovçi bir qança körsatkiçlar bor. Fe'llar 2 xil tuslanadi, hoz.-kelasi va 6 ta ötgan zamon şakllariga, istak va buyruq mayllari şakllariga ega. Söz yasalişi suffiksatsiya va söz köşiş usullarida amalga oşadi. M.t. haqidagi dastlabki ma'lumotlar 18-a.ga ta-allukli, dastlabki grammatikasi 1755 y.da yaratilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАРИЙ ТИЛИ — фин-угор тилларидан бири. Россия Федерациясининг Марий Эл, Татаристон, Удмуртистон, Бошқирдистон республикаларида ва бир қатор Волгабўйи вилоятларида тарқалган, 600 мингдан ортиқ киши сўзлашади. Бир қанча: ўтлоқзор (луговой), тоғлиқ (горний), шарқий, шим.-ғарбий лахжалари ва 2 хил адабий тили (ўтлоқзор шарқий ва тоғлиқмарий) мавжуд. М.т.нинг ҳар иккала адабий шакли 19-а.дан бошлаб рус алифбоси асосидаги ёзувга, ўз имло қоидаларига эга. М.т. 8-а.дан туркий тиллар, 13-а.дан рус тили таъсирида ривожланган бўлсада, фин-угор тилларига хос белгиларни сақлаб қолган. Лаҳжаларида турли хил унлилар жуфтлиги (а—а, о— о ва б.), бинобарин, сингармонизм кузатилади. Отларда кўпликни ифодаловчи бир қанча кўрсаткичлар бор. Феъллар 2 хил тусланади, ҳоз.-келаси ва 6 та ўтган замон шаклларига, истак ва буйруқ майллари шаклларига эга. Сўз ясалиши суффиксация ва сўз кўшиш усулларида амалга ошади. М.т. ҳақидаги дастлабки маълумотлар 18-а.га та-аллукли, дастлабки грамматикаси 1755 й.да яратилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.