Markaziy yakutiya pasttekisligi
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 230-b. — ziyouz.com
Markaziy yakutiya pasttekisligi MARKAZIY YAKUTIYA (VILYUY) PASTTEKISLIGI - Lena daryosining örta va quyi, şuningdek, Vilyuy va Aldan daryolarining quyi oqimlaridagi tekislik. Kenglik böylab 550 km ga çözilgan. Bal. 2000—4000 m. Yer yuzasi lyossimon, qumoq va qumlardan tuzilgan. Köp yillik muzlab yotgan jinslar, botqoqlik va termokarst köllari köp. Iklimi keskin konti-nental. Yanv.ning örtaça t-rasi — 45°, mutlaq minimum — 63°, iyulning örtaça t-rasi 17°, mutlaq maksimum 39°. Yiliga 300 mm yoğin tuşadi. Yillik örtaça t-ra — 9°, —12° bölganidan abadiy muzlab yotgan yerlari bor (zamini 200—300 m çuqurlikkaça muzlab yotadi), yezda ustki qismigina eriydi va şu joylarda dehqonçilik qiliş mumkin. Tuproqlari kam podzollaşgan karbonatli, podzolli-gleyli, torfli-gleyli va ötloqi allyuvial tuproklar. Daraxtlardan, asosan, dauriya tiloğoçi, qarağay, qayin, toğterak ösadi. Olmos, kumir, gaz, neft konlari bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАРКАЗИЙ ЯКУТИЯ (ВИЛЮЙ) ПАСТТЕКИСЛИГИ - Лена дарёсининг ўрта ва қуйи, шунингдек, Вилюй ва Алдан дарёларининг қуйи оқимларидаги текислик. Кенглик бўйлаб 550 км га чўзилган. Бал. 2000—4000 м. Ер юзаси лёссимон, қумоқ ва қумлардан тузилган. Кўп йиллик музлаб ётган жинслар, ботқоқлик ва термокарст кўллари кўп. Иклими кескин конти-нентал. Янв.нинг ўртача т-раси — 45°, мутлақ минимум — 63°, июлнинг ўртача т-раси 17°, мутлақ максимум 39°. Йилига 300 мм ёғин тушади. Йиллик ўртача т-ра — 9°, —12° бўлганидан абадий музлаб ётган ерлари бор (замини 200—300 м чуқурликкача музлаб ётади), езда устки қисмигина эрийди ва шу жойларда деҳқончилик қилиш мумкин. Тупроқлари кам подзоллашган карбонатли, подзолли-глейли, торфли-глейли ва ўтлоқи аллювиал тупроклар. Дарахтлардан, асосан, даурия тилоғочи, қарағай, қайин, тоғтерак ўсади. Олмос, кумир, газ, нефть конлари бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.