Maroğa

Maroğa — Eronning şim.- ğarbida, Şarqiy Ozarbayjon ostonidagi qad. şahar. Tabrizdan 80 km jan. da joylaşgan. Qurilgan vaqti noma'lum. Aholisi 132 ming kişi (1997). M.da dehqonçilik, boğdorçilik, hunarmandçilik, yoğoçsozlik, uning yaqinida esa konçilik rivojlangan. Quruq meva (magiz) eksport qiladi. M. saxtiyon teri va gilamlari b-n maşhur bölgan. Şahar yaqinidagi vodiyda möğul xonlari qişni ötkazişgan. Dastlabki hulokuiylarntg qarorgohi bölgan vaqtda ravnaq topgan. 1225 y.da Jaloliddin Manguberdi M.ni egallab, şu yerdan Ozarbayjon b-n çegaradoş davlatlarning sultonlariga maktub yöllab, ular b-n döstona munosabatda böliş niyatida ekanligini bildirgan, Şaharning şim. tepaligida 1259 y.,möğul xoni Huloku (1217—65) hukmronligi davrida taniqli astronom N. Tusiy rahbarligida Maroğa rasadxonasi qurilgan, rasadxonada kutubxona ham bölgan, Tusiy «Ziji Elxoniy»ni şu yerda yozgan. Möğullar Bağdodni bosib olgan vaqtda (1258) ölja olingan kitoblarning köp qismi şu kutubxonada saqlangan. Rasadxonada fors astronomlari b-n birga xitoy astronomlari ham işlagan. 1339 y.da rasadxona xarobaga aylangan. Huloku maqbarasi 19-a. oxirida ham ziyoratgoh bölgan. Rasadxona qoldiklari (13-a.), minorali maqbaralar (nomsiz, 1168; Qizil gumbaz, 1148; Kök gumbaz, 1197, Gumbazi Şarafiya, 1328 va b.) saqlangan.