Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Marosim qöşiqlari

    Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 248–249-b. — ziyouz.com

    Marosim qöşiqlari - musiqiy folkloruptt asosiy va qad. turlaridan. Turli (mavsum, mehnat, oilaviy, diniy va b.) marosimlar jarayonida ijro etiladigan qöşiqlar. M. q.ning matni, asosan, xalq törtliklari va baytlaridan iborat bölib, şakli band yoki bandnakarot xususi-yatlariga ega böladi. M. q. har bir marosimning içki ğoyasi va mazmunini şe'r va kuy-ohanglarning muştarakligida badiiy ifodalab, tadbir qatnaşçilarining ruhiy holatiga ta'sir ötkazadi. Özbek xalq musiqa ijodida mavsumiy M. q.dan «Boyçeçak», «Suyet xotin», «Lola», «Sumalak», «Qöş» va b; oilaviy M. q.dan Alla, Yor-yor, Ölan, Marsiya kabilar; diniy aytimlardan «Kitobxonlik», «Zikr», «Ramazon»; tabobat qöşiklaridan «Köç», «Dam soliş» va b. hozirgaça saqlanib kelgan. M. q. köpçilik (mas, «Beşqarsak», «Naqş», «Yor-yor»), yakka holda («Alla», «Kelin salom») hamda aytişuv tarzida (lapar va b.) ijro etiladi. Hoz. dav-rda ba'zi M. q. bolalar («Oq terakmi, kök terak», «Yomğir yoğaloq» kabilar) yoki davra (mas, «Beşqarsak») öyinlari sifatida ham ijro etilmoqda.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    МАРОСИМ ҚЎШИҚЛАРИ - мусиқий фольклоруптт асосий ва қад. турларидан. Турли (мавсум, меҳнат, оилавий, диний ва б.) маросимлар жараёнида ижро этиладиган қўшиқлар. М. қ.нинг матни, асосан, халқ тўртликлари ва байтларидан иборат бўлиб, шакли банд ёки банднакарот хусуси-ятларига эга бўлади. М. қ. ҳар бир маросимнинг ички ғояси ва мазмунини шеър ва куй-оҳангларнинг муштараклигида бадиий ифодалаб, тадбир қатнашчиларининг руҳий ҳолатига таъсир ўтказади. Ўзбек халқ мусиқа ижодида мавсумий М. қ.дан «Бойчечак», «Сует хотин», «Лола», «Сумалак», «Қўш» ва б; оилавий М. қ.дан Алла, Ёр-ёр, Ўлан, Марсия кабилар; диний айтимлардан «Китобхонлик», «Зикр», «Рамазон»; табобат қўшикларидан «Кўч», «Дам солиш» ва б. ҳозиргача сақланиб келган. М. қ. кўпчилик (мас, «Бешқарсак», «Нақш», «Ёр-ёр»), якка ҳолда («Алла», «Келин салом») ҳамда айтишув тарзида (лапар ва б.) ижро этилади. Ҳоз. дав-рда баъзи М. қ. болалар («Оқ теракми, кўк терак», «Ёмғир ёғалоқ» кабилар) ёки давра (мас, «Бешқарсак») ўйинлари сифатида ҳам ижро этилмоқда.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.